Türk mutfağının geleneksel lezzetleri fonksiyonel gıda özellikleriyle öne çıkıyor

İstanbul - Biruni Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Elif Zeynep Özer: - Geleneksel mutfağımızda yer alan birçok besin, bugün fonksiyonel gıda olarak tanımlanan özellikleri doğal biçimde taşımaktadır. Bu anlamda, Türk mutfağının geleneksel lezzetleri modern beslenmenin gözdesi olarak öne çıkıyor

İstanbul Haberleri - Türk mutfağının geleneksel lezzetleri, modern beslenme biliminde fonksiyonel gıda olarak tanımlanan sağlık üzerindeki olumlu etkileriyle beslenme alışkanlıklarında önemli bir yer tutuyor.

Biruni Üniversitesinden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Biruni Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Elif Zeynep Özer, tarhana, kefir, pekmez, turşu ve boza gibi geleneksel gıdaların modern beslenme biliminde fonksiyonel gıda olarak tanımlanan özelliklere yüzyıllardır sahip olduğunu belirtti.

Özer, beslenme dünyasında sıkça konuşulan fonksiyonel gıda kavramının yeni olmadığını aktararak, geleneksel mutfak kültüründe yer alan pek çok besinin modern bilim tarafından sonradan adlandırılan sağlık yararlarını asırlardır sunduğunu ifade etti.

Fonksiyonel gıdaların, yalnızca temel beslenme ihtiyacını karşılamakla kalmayıp sağlık üzerinde olumlu etkiler bırakan besinler olarak tanımlandığını vurgulayan Özer, şunları kaydetti:

Bu gıdalar bağışıklık sistemini desteklemekten sindirim sağlığını iyileştirmeye, kronik hastalık riskini azaltmaktan zihinsel performansı desteklemeye kadar geniş bir etki alanına sahiptir. Geleneksel mutfağımızda yer alan birçok besin, bugün fonksiyonel gıda olarak tanımlanan özellikleri doğal biçimde taşımaktadır. Bu anlamda, Türk mutfağının geleneksel lezzetleri modern beslenmenin gözdesi olarak öne çıkıyor.

Özer, Türk mutfağının bu açıdan oldukça zengin olduğunu belirterek, özellikle fermente ürünlerin sağlık açısından dikkati çektiğini anlattı.

Tarhananın fermente buğday, yoğurt ve sebzelerin birleşiminden oluştuğunu kaydeden Özer, Tarhana probiyotik ve prebiyotik içeriğiyle bağırsak sağlığını destekleyen önemli bir besindir. Aynı zamanda düşük glisemik indeksi sayesinde diyabet dostu bir gıda olarak da öne çıkar ve ortalama yüzde 12 protein içerir. ifadelerini kullandı.

- Düzenli kefir tüketimi sindirim sistemini destekler

Özer, fermente içeceklerden kefirin de bağırsak mikrobiyotasını dengeleyen önemli bir gıda olduğunu vurgulayarak, Kefir, laktik asit bakterileri ve mayalar içeren bir içecektir. Düzenli tüketimi sindirim sistemini destekler ve bağışıklık sisteminin güçlenmesine katkı sağlar. Ayrıca hipertansiyon, diyabet ve yüksek kolesterol riskinin azaltılmasına yardımcı olabileceğine yönelik bilimsel çalışmalar bulunmaktadır. değerlendirmesini yaptı.

Pekmezin de besin değeri açısından güçlü bir gıda olduğunu belirten Özer, üzüm, dut veya harnuptan elde edilen pekmezin demir, kalsiyum ve polifenoller açısından zengin doğal bir besin olduğunu, özellikle tahinle tüketildiğinde amino asit profili açısından daha dengeli bir besin kombinasyonunun ortaya çıktığını kaydetti.

Özer, fermente sebzelerden yapılan turşunun da doğal probiyotik kaynağı olduğuna işaret ederek, Turşu mikro besinler açısından zengindir. Sindirim sisteminin düzenlenmesine yardımcı olur ve bağırsak florasını destekler. ifadelerini kullandı.

- Baharatlar fonksiyonel beslenme alışkanlıklarını destekliyor

Biruni Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Araştırma Görevlisi Uğur Can Abanuz da bozanın Türk mutfağının en eski fermente içeceklerinden biri olduğunu vurguladı.

Abanuz, Fermente darıdan elde edilen boza, B vitamini ve probiyotik içeriğiyle özellikle kış aylarında bağışıklık desteği amacıyla tüketilen geleneksel bir içecektir. ifadelerini kullandı.

Baharatların da fonksiyonel beslenmede önemli bir yer tuttuğunu anlatan Abanuz, Türk mutfağında sık kullanılan zerdeçal, kimyon, nane ve kırmızı biber gibi baharatların güçlü biyoaktif bileşikler içerdiğini belirtti.

Abanuz, bu baharatların terpenoid ve fenolik bileşikler sayesinde antioksidan, anti-inflamatuar ve antimikrobiyal özellikler gösterebildiğini kaydederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

Güncel araştırmalar da Türk mutfağının zengin baharat kullanımıyla fonksiyonel beslenme alışkanlıklarını doğal biçimde desteklediğini ortaya koymaktadır. Geleneksel beslenme kültürü yalnızca gastronomik bir miras değildir. Atalarımızın yüzyıllardır tükettiği bu besinler, modern beslenme biliminin bugün 'fonksiyonel gıda' olarak tanımladığı sağlık faydalarını zaten bünyesinde barındırıyor. Bu nedenle geleneksel mutfak kültürümüz, sağlıklı beslenme açısından önemli bir rehber niteliği taşıyor.