Afetlerde büyük veri yönetimi Ankara'da ele alınacak

Ankara Haberleri - AYŞE KARAOSMANOĞLU - Afet Araştırmaları Derneği tarafından 15-16 Ağustos'ta Ankara'da düzenlenecek Afetlerde Büyük Veri Yönetimi Sempozyumunda, deprem, sel ve heyelan gibi doğal afetlerin yanı sıra savaş, göç ve iklim değişikliğinin yol açtığı geniş çaplı krizlerin yönetiminde büyük verinin etkin kullanımı ele alınacak.

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen sempozyum, İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün desteği ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) muvafakatiyle, Ankara Ticaret Odası Meclis Salonu'nda gerçekleştirilecek. Sempozyumun başkanlığını İstanbul Teknik Üniversitesinden Prof. Dr. Tolga Görüm yürütecek.

Afet Araştırmaları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Eryılmaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, iki gün sürecek sempozyumda yaklaşık 80 uzmanın 12-13 panelde afet sahasında oluşan büyük verinin toplanması, analiz edilmesi, yapay zekayla işlenmesi ve karar alma süreçlerinde kullanılmasına ilişkin konuları değerlendireceğini söyledi.

Deprem, sel, heyelan gibi doğal afetlerin yanı sıra savaş, göç, kıtlık ve iklim değişikliğinin yol açtığı krizlerin yönetiminde büyük verinin kullanım alanlarının ele alınacağını belirten Eryılmaz, Büyük veri yönetilebilirse çok şey yönetilebilir. Bunu risk analizi, ön hasar tespiti, uydu destekli veri aktarımı ve anlık görüntüleme sistemleri açısından da değerlendirebiliriz. Geçmiş afetlerde hangi bilginin doğru, güvenilir ve öncelikli olduğuna ilişkin önemli deneyimler elde ettik. Büyük veri yönetimi, bu bilgilerin etkin kullanılmasını sağlayacak. dedi.

Eryılmaz, sempozyumda ham verinin merkezlere aktarılması, yapay zekayla analiz edilmesi, depolanması ve elde edilen bilgilerin sahada kullanılabilecek karar destek mekanizmalarına dönüştürülmesinin de ele alınacağını ifade etti.

Karar destek sistemi oluşturulabilecek

Büyük verinin yalnızca veri yoğunluğunu değil, aynı zamanda doğru önceliklendirme ve karar verme süreçlerini de ifade ettiğini dile getiren Eryılmaz, şöyle konuştu:

100 bin yaralının ve 50 bin can kaybının yaşandığı, milyonlarca insanı etkileyen bir afette gelen bilgi trafiğini düşündüğünüzde, bu verilerin yapay zekayla analiz edilerek öncelikli olanlarının ilgili kurumların ekranlarına düşmesi ve karar vericilere seçenekler sunulması büyük önem taşıyor. Bahsettiğimiz sistem tam olarak budur.

Büyük verinin afet öncesi risk analizlerinde de önemli rol oynadığını vurgulayan Eryılmaz, sensörler, uydu sistemleri ve farklı istasyonlardan elde edilen verilerin yapay zekayla analiz edilmesi sayesinde sel, heyelan ve benzeri afet riski taşıyan bölgelerin önceden tespit edilebildiğini söyledi.

Bu sayede riskli alanlarda yerleşimin sınırlandırılabileceğini belirten Eryılmaz, Farklı noktalara yerleştirilen sensörlerden anlık olarak toplanan veriler sayesinde hangi bölgenin risk altında olduğu ya da yer hareketlerinin neye işaret ettiği belirlenebiliyor. Böylece saniyeler içinde çalışan erken uyarı sistemleri oluşturulabiliyor. ifadelerini kullandı.

Deprem sonrasında da kritik rol üstleniyor

Benzer uygulamaların dünyada da kullanıldığına dikkati çeken Eryılmaz, bazı küresel teknoloji şirketlerinin deprem ya da fay hareketlerini algıladığında etkilenecek bölgelerdeki kullanıcılara anlık uyarılar gönderdiğini söyledi.

Deprem sonrasında ise uydu görüntüleri, uzaktan algılama sistemleri ile insansız hava araçlarından elde edilen verilerin yapay zekayla analiz edilerek öncelikli müdahale alanlarının hızla belirlenebildiğini anlatan Eryılmaz, kritik altyapılar, enerji tesisleri, köprüler, okullar ve bakım evlerinin durumunun da kısa sürede değerlendirilebildiğini kaydetti.

Afet sonrası rehabilitasyon sürecinde de büyük veri sistemlerinin önemli katkı sağladığını dile getiren Eryılmaz, Türkiye'nin öncelikli ihtiyacının büyük veri yönetimine yönelik teknolojik altyapının güçlendirilmesi olduğunu vurguladı.

Vatandaşların da bu süreçte önemli sorumlulukları bulunduğunu ifade eden Eryılmaz, afet farkındalığının artırılması, yaşanılan bölgelerdeki risklerin takip edilmesi ve tespit edilen tehlikelerin ilgili kurumlara bildirilmesinin afet yönetimine önemli katkı sağlayacağını kaydetti.