
Antalya Haber — Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, "Sıfır Atık Geleceğimiz" raporunun döngüsel ekonomi ve sıfır atık yaklaşımlarının bütünüyle hayata geçirilmesi halinde 2025 ile 2050 arasında 149 gigaton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımının önlenebileceğini ortaya koyduğunu bildirdi.
Ağırbaş, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, "Sıfır Atık Geleceğimiz" başlıklı yeni araştırma raporunun bulgularını açıklamak üzere Mavi Bölge'deki Sıfır Atık Müzesi toplantı salonunda düzenlediği basın toplantısında, zirvenin BM iklim süreci tarihinin en geniş katılımlı buluşmalarından biri olduğunu söyledi.
İlk hafta tamamlandığında Mavi Bölge'de kayıtlı katılımcı sayısının 102 bin 610'a ulaştığını belirten Ağırbaş, "Bu, COP tarihinde bugüne kadar ulaşılan en yüksek katılım seviyelerinden biri. Aynı sürede Yeşil Bölge'yi ziyaret edenlerin sayısı 212 bine ulaştı. Zirveye lider düzeyinde 102 katılım oldu, 95 ülke lideri ve 7 uluslararası kuruluşun başkanı. 300'ün üzerinde bakan müzakerelerde bizzat yer aldı. Yeşil Bölge'de 1500'ün üzerinde panel ve oturum düzenlendi. Bu rakamları bir başarı listesi değil bir sorumluluk göstergesi olarak söylüyorum." diye konuştu.
Sıfır atığın BM iklim konferansları tarihinde ilk kez bu düzeyde, kendi başlığıyla ve kendi sahnesiyle müzakere alanının içinde yer aldığını ifade eden Ağırbaş, bunun 2017'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan öncülüğünde, kamu binalarında başlayan bir girişimin, 9 yılda küresel bir harekete dönüşmesinin sonucu olduğunu dile getirdi.
"Organik atık, insan kaynaklı metan salımlarının yaklaşık yüzde 20'sinden sorumlu"
Ağırbaş, Sıfır Atık Vakfı olarak uluslararası bilimsel katkıyla hazırlanan "Sıfır Atık Geleceğimiz" raporunun, "Atığı yönetme biçimimizi değiştirirsek, iklim bakımından ne kazanırız?" sorusuna cevap aradığını belirterek, rapora ilişkin şu bilgiyi verdi:
"Rapor, döngüsel ekonomi ve sıfır atık yaklaşımlarının bütünüyle hayata geçirilmesi halinde 2025 ile 2050 arasında 149 gigaton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımının önlenebileceğini ortaya koyuyor. Yüzyılın ortasına gelindiğinde ise yıllık tasarruf 9,6 gigatona ulaşabilir. Şu karşılaştırma yeter. Bu miktar, bugün karada, havada ve denizdeki bütün ulaştırmanın yol açtığı yıllık salımdan daha fazla. Bunun 37 gigatonluk bölümü atık yönetiminin iyileştirilmesinden, gıda israfının önlenmesinden, yeniden kullanım ve onarımdan geliyor. Çok daha büyük olan 112 gigatonluk bölüm ise binalardan, altyapıdan ve dayanıklı tüketim mallarından geliyor."
Küresel sera gazı salımlarının yüzde 55'inden fazlasının, doğal kaynakların çıkarılmasından ve işlenmesinden kaynaklandığını aktaran Ağırbaş, "Yalnızca malzeme üretimi yılda 11,8 gigaton karbondioksit eşdeğeri salıma yol açıyor. Buna karşılık dünya ekonomisinin yalnızca yüzde 6,9'u döngüsel. Yani kullandığımız malzemenin büyük bölümü sisteme bir daha dönmüyor. Gözden kaçan bir başlık daha var. Depolama alanlarında, döküm sahalarında ve atık sularda çürüyen organik atık, insan kaynaklı metan salımlarının yaklaşık yüzde 20'sinden sorumlu. Metan kısa ömürlü ama çok güçlü bir gaz. Yani gıda israfını azaltmak, iklim politikasının en hızlı sonuç veren araçlarından biri." diye konuştu.
Bugün dünyada 2,7 milyar insanın düzenli atık toplama hizmetine erişemediğine işaret eden Ağırbaş, yılda 845 milyon ton belediye atığının gelişigüzel döküldüğünü, açıkta yakıldığını veya suya karıştığını dile getirdi.
Tablonun olumlu yüzünün de olduğunu dile getiren Ağırbaş, şöyle devam etti:
"Raporun ortaya koyduğu çözümlerin büyük kısmı, keşfedilmesi beklenen teknolojiler değil bugün mevcut, denenmiş ve maliyeti bilinen uygulamalar. Yani bu 149 gigaton bir temenni değil ertelenmiş bir kazanç. Bu zirvede COP31 Başkanlığımız iki somut hedef ortaya koydu. Birincisi, belediye atıklarında öngörülen artışın 2035'e kadar en az yüzde 50 azaltılması. İkincisi, döngüsel malzeme kullanım oranının 2035'e kadar yüzde 6,9'dan en az yüzde 15'e çıkarılması. Raporumuz, bu hedeflerin ötesine bakıyor ve 2050 ufkunu tarif ediyor. Bunlar ulaşılamayacak hedefler değil."
" Sıfır Atık Kadın Elçileri'ni, küresel bir kadın elçiler ağına dönüştürmek istiyoruz"
Dünyada plastik üretiminin son 70 yılda 230 kat arttığını ve 460 milyon tonu aştığını anlatan Ağırbaş, buna karşılık plastik atığın bugün yalnızca yüzde 9'unun geri dönüştürülebildiğini, yarısının depolandığını, yüzde 19'unun yakıldığını, geriye kalan yüzde 22'sinin yani yılda yaklaşık 78 milyon ton plastiğin hiçbir kontrol olmadan toprağa, nehirlere ve denizlere karıştığını söyledi.
Mikroplastiklerin de büyük ölçüde buradan geldiğine işaret eden Ağırbaş, "Raporumuzda yer alan bulgulara göre mikroplastiklerin yaklaşık 3'te 1'i sentetik kumaşların yıkanmasından, 4'te 1'ine yakını lastik aşınmasından kaynaklanıyor. Denizlerdeki plastik kirliliğinin ise yaklaşık yüzde 80'i karadan geliyor. Yani mesele yalnızca denize atılan bir şişe değil günlük hayatın en sıradan anları." ifadelerini kullandı.
Ağırbaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile başlattıkları Sıfır Atık Kadın Elçileri kapsamında 81 ilde gönüllü elçiler aradıklarını belirterek, bu programı, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'ne giderken küresel bir kadın elçiler ağına dönüştürmek istediklerini kaydetti.



