Mardin Haberleri - HALİL İBRAHİM SİNCAR - Mardin'in Derik ilçesinde asırlık ağaçlarda yetişen zeytin, şehit kaymakamın anısına kurulan tesisten sofralara ulaşıyor.
Şehit Kaymakam Muhammed Fatih Safitürk'ün anısına Derik Kaymakamlığı tarafından Dicle Kalkınma Ajansı (DİKA) ve Mardin Büyükşehir Belediyesinin desteğiyle geçen yıl Derik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi bünyesinde Derik Zeytin İşleme ve Sabun Üretim Tesisi kuruldu.
İlçede üreticiler, 584 bin zeytin ağacının bulunduğu yaklaşık 15 bin dekar alanda hasadı sürdürüyor. Günün ilk ışıklarıyla bahçelerde hasada başlayan üreticiler, topladıkları zeytinleri tesiste işleyerek sofralık tüketimin yanı sıra zeytinyağı ve sabuna dönüştürüyor.
Çoğunluğu halhalı olmak üzere zonciki, güleki, belloti ve melkabaz gibi 10'u aşkın çeşidi bulunan zeytinde bu yıl "var yılı" yaşanıyor. Geçen yıl dönemselik nedeniyle (ağacın bir yıl ürün verip bir yıl vermemesi) yaklaşık 1300 ton olan rekoltenin bu yıl 2 bin 500 tonu geçmesi bekleniyor.
Zeytinde verimin artırılması hedefleniyor
İl Tarım ve Orman Müdürü Ender Muhammed Gümüş, AA muhabirine, Mardin genelinde yaklaşık 24 bin dekar alanda 863 bin zeytin ağacının bulunduğunu, Derik'in ise 15 bin dekar alan ve 584 bin ağaçla kentteki zeytin dikili alanlarının yaklaşık yüzde 65'ini oluşturduğunu söyledi.
İlçenin başta kendine özgü halhalı olmak üzere farklı zeytin çeşitleriyle öne çıktığını anlatan Gümüş, halhalı zeytininin 4 yıl önce Türk Patent ve Marka Kurumunca tescillenerek coğrafi işaret aldığını anımsattı.
Zeytin ve yağının ayrıca uluslararası yarışmalarda altın, gümüş ve bronz madalyalar kazandığını dile getiren Gümüş, "Geçen yıl üretimimiz biraz daha düşüktü. Çiftçilerimizin tabiriyle geçen yıl yok yılıydı, bu yıl ise çok şükür var yılı. Bu sene yaklaşık 2 bin 500 tonun üzerinde rekolte bekliyoruz." dedi.
Gümüş, 10 yıl önce ilçede şehit olan Kaymakam Muhammed Fatih Safitürk'ün dünyaya tanıtılmasını istediği Derik zeytininin uluslararası alanda tanınmaya başladığını ve bu hayalin daha ileriye taşındığını belirterek, Kaymakamlıkla yürütülen çalışmalar kapsamında mevcut coğrafi işaret tescilinin uluslararası düzeye taşınması için girişimlerde bulunulduğunu ifade etti.
Vali ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Tuncay Akkoyun'un Derik'te 15 kilometrelik sulama hattının Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Daire Başkanlığı aracılığıyla kapalı sisteme dönüştürüleceğini müjdelediğini bildiren Gümüş, böylece kuraklık ve sulama kaynaklı sorunların önüne geçilerek zeytinde verimin artırılmasının hedeflendiğini belirtti.
"Bu sene zeytin oldukça bereketli"
Zeytin üreticisi Süleyman Ece de yaklaşık 15 yıldır ilçede zeytin üreticiliği yaptığını söyledi.
Daha önce çevre illere gönderdikleri zeytinlerin dünya çapında ün kazanmasının ardından her kesimden yoğun ilgi gördüğünü belirten Ece, şöyle konuştu:
"Bu sene zeytin oldukça bereketli. Zeytin çok tuttu. Bundan dolayı mutluyuz. Daha önce zeytinlerimizi geleneksel yöntemlerle kırıyorduk. Bu da zaman kaybına sebep oluyordu. Artık zeytinlerimizi tesise getiriyoruz. Dünyaca ünlü bir zeytinimiz var. Türkiye'nin her yerine gönderebiliyoruz. Siparişler de oldukça yüksek. Tesisten memnunuz. Zaman kaybını önlediği gibi zeytinimizin kalitesi de yükseldi. Şehit Kaymakamımız Muhammed Fatih Safitürk'ün de zeytinimizin talep görmesinde büyük katkısı vardı. Kendisine minnettarız. Şu anki Kaymakamımıza da desteklerinden dolayı teşekkür ediyoruz."
Üretici Pelveşin Önemli ise uzun yıllardır ailece zeytin üretimi yaptıklarını ve zeytinlerinin çok güzel olduğunu dile getirdi.
Önemli, "Bazı ağaçlarımız 600-700 yıllık. Zeytinlerimizi topluyoruz ve satıyoruz. Türkiye'nin her yerine gönderiyoruz. Zeytinimiz Türkiye'de zaten bir numara. Nereye göndersek daha fazla istiyorlar. Özellikle bu sene İstanbul'dan oldukça fazla zeytin aldılar. Bir kez alan tekrar istiyor. Her sene talep ediyorlar." dedi.
"Şehit Kaymakamımız zeytin projelerinde yer almamızı istiyordu"
Derik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürü Cahit Söylemez de okullarında kurulan tesiste ilçede toplanan zeytinlerin sofralık olarak işlendiğini, ayrıca zeytinyağı ve sabuna dönüştürüldüğünü söyledi.
Geçen yıl kurulan tesisin şehit Kaymakam Safitürk'ün hayali olduğunu kaydeden Söylemez, "Şehit Kaymakamımız, bununla ilgili sürekli zeytin projelerinde yer almamızı istiyordu. Onun döneminde zeytin ve zeytinyağı üretimine kısmen başladık. Sonra yarıda kaldı. Şehadetinin 10. yılına yaklaştığımız bu dönemde, kendisinden sonra görev yapan kaymakamlarımız da bu çalışmalara öncülük etti. Şu anki Kaymakamımız Yunus Emre Bayraklı ile DİKA'dan proje ürettik ve zeytinin ana vatanı Derik'te zeytin işleme ve sabun üretme atölyesini kurduk." ifadelerini kullandı.
Söylemez, okulda eğitim gören öğrencilerin aile ekonomilerine katkıda bulunarak bölgenin köklü zeytincilik kültürünü öğrendiklerini söyledi.
Ekim ayında başlayan hasat sezonunun son dönemlerine gelindiğini, zeytin kırma işleminin yanı sıra zeytinyağı ve sabun üretimine de başladıklarını belirten Söylemez, şunları aktardı:
"Öncelikle yeşil zeytinlerimizi işliyoruz. Ardından zeytinyağı yapacağız. Derik zeytinyağımız ödüllü bir ürün. Üretimimizde gübre ve ilaç dahil hiçbir şey kullanılmadığı için oldukça özel bir ürün. Dolayısıyla talep de fazla. Okul olarak bu üretimi gerçekleştiriyor ve Türkiye genelinde satışını yapıyoruz. Günlük ortalama 500 kilogram yeşil zeytin kırıyoruz. Bunun yanında yaklaşık 1 ton zeytinyağı üretebiliyoruz. Zeytin bizim için çok değerli bir ürün. Asit oranı yüksek olan yağlarımızı da değerlendirerek sabun yapıyoruz. Böylece saf zeytinyağı sabunu üretiyoruz. Bu ürünümüzü de Türkiye'nin her yerine gönderiyoruz. Bu proje sayesinde hem şehit Kaymakamımızın hayalini gerçekleştirmenin büyük onurunu yaşıyoruz hem de ilçemizin tarımına ve zeytinciliğine önemli bir katma değer sağlamaya çalışıyoruz."
Öğrencilerden Bünyamin Dinç de zeytinleri kırıp işleyerek bölgenin meşhur zeytinini tanıma ve üretim sürecinde yer alma fırsatı bulduğunu söyledi.
Derik zeytininden elde edilen zeytinyağı, özel bir şirketin markasıyla gönderildiği İngiltere'de 7 yıl önce düzenlenen "Londra Uluslararası Zeytinyağları Yarışması"nda altın madalyaya, Japonya'da 6 sene önce gerçekleştirilen "Japon Prize Uluslararası Yarışması"nda ise ikincilik, geleneksel yöntemlerle hazırlanan Derik halhalı kırma zeytini de aynı yıl Londra'daki uluslararası kalite yarışmasında bronz madalyaya layık görülmüştü.
