Avrupa Parlamentosu, sınırda karbon düzenlemesinin kapsamını genişletmek istiyor

Ekonomi Haberleri - Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Birliği'nin (AB) Sınırda karbon Düzenleme Mekanizması'nın (CBAM) kapsamını otomobil parçaları, çamaşır makineleri, bağlantı elemanları, tel, yay ve çeşitli ev eşyaları gibi çelik ve alüminyum yoğun nihai ürünleri de içerecek şekilde genişletmek istiyor.

Strazburg'da gerçekleştirilen AP Genel Kurul oturumunda, CBAM'de yapılması planlanan değişikliklere ilişkin AB Konseyi ile yürütülecek müzakerelerde Parlamentonun tutumunu belirleyen belge, 50'ye karşı 464 oyla kabul edildi.

Belgeye göre, halihazırda büyük ölçüde demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen gibi temel ürünleri kapsayan mekanizma, bu malzemelerin yoğun biçimde kullanıldığı işlenmiş ürünlere de uygulanacak.

Bu kapsamda bağlantı elemanları, tel, yay, çeşitli ev eşyaları, otomobil parçaları ve çamaşır makineleri gibi nihai çelik ve alüminyum ürünleri de CBAM'e dahil edilecek.

Üçüncü ülkelerden elektrik şebekelerinin istikrarını sağlamak amacıyla gerçekleştirilen elektrik akışlarına ise istisna getirilecek.

Firmaların ürünlerde küçük değişiklikler veya sınırlı işlemler yaparak CBAM yükümlülüklerinden kaçınmasını önleyecek kurallar da sıkılaştırılacak.

Ciddi ve öngörülemeyen fiyat artışları durumunda belirli ürünlerin geçici olarak CBAM kapsamından çıkarılmasına olanak sağlayacak acil durum hükmü düzenlemeden çıkarılacak.

Bunun yerine, mekanizmanın ciddi fiyat artışlarına yol açması halinde ilgili ürünlerden sağlanan CBAM gelirlerinin bir bölümünün geçici olarak etkilenen sektörlere yönlendirilmesi getirilecek.

Düzenlemenin nihai şeklinin belirlenmesi için AP ile üye ülke temsilcileri müzakerelerde bulunacak.

Üretimin AB dışına taşınmasının önlenmesi hedefleniyor

AB’nin karbon kaçağını önlemek amacıyla oluşturduğu CBAM, 1 Ocak 2026’da nihai uygulama dönemine girmişti. Mekanizma, AB’deki üreticilerin Emisyon Ticaret Sistemi kapsamında ödediği karbon maliyetinin ithal ürünlere de yansıtılmasını amaçlıyor.

Düzenleme kapsamında AB’ye demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen ihraç eden üreticilerin, ürünlerin imalatı sırasında ortaya çıkan karbon emisyonlarını bildirmesi gerekiyor.

AB’deki ithalatçılar, söz konusu ürünlerin içerdiği emisyonlara karşılık gelen CBAM sertifikalarını satın almakla yükümlü tutuluyor. Ürünün menşe ülkesinde karbon bedeli ödenmiş olması halinde bu tutar, AB’de ödenecek maliyetten düşülebiliyor.

CBAM ile AB’de karbon maliyetine tabi üreticilerin, iklim kurallarının daha gevşek olduğu ülkelerdeki rakipleri karşısında dezavantajlı duruma düşmesinin ve üretimin AB dışına taşınmasının önlenmesi hedefleniyor.