Ekonomi Haber — Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon piyasalarına yönelik yeni yasa teklifinin yakında Meclis'e gideceğini belirterek, "Özellikle koordineli işlemlerde, fonlar üzerinden yapılan manipülasyonlarda, cezaları örgütlü suç gibi kapsama alıp, artıracağız. Aralık ortasında inanıyorum ki kalıcı reform şekillenmiş olacak." dedi.
Şimşek, Kanal 7 yayınında, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Fon meselesinin ekonomiye etkilerine ilişkin bir soruyu yanıtlayan Şimşek, ilk etki kanalının servet etkisi olduğunu söyledi. Türkiye'deki borsa düşüşünün küresel piyasalardaki düşüşle aynı döneme denk geldiğini bildiren Şimşek, 16 Eylül-13 Kasım döneminde birçok gelişmekte olan ülke borsasının sert kayıplar yaşadığını hatırlattı. Bu dönemde, Güney Kore borsasının yüzde 21, Endonezya'nın yüzde 17, Mısır'ın yüzde 10, Türkiye'nin yüzde 9, Brezilya'nın yüzde 7, Malezya, Şili ve Filipinler borsalarının yüzde 6 düştüğünü anımsatan Şimşek, gelişmekte olan ülkeler borsa endeksinin ortalamada yüzde 8 gerilediğini aktardı. Portföy değerlerinin inip çıkabileceğini vurgulayan Şimşek, "Belirsizlikler azalırsa ki azalacak, Türkiye borsası 3-5 ay içinde 16 Eylül seviyesine bile dönebilir." diye konuştu.
Şimşek, ikinci etki kanalının likidite olduğunu dile getirdi. Para piyasası fonlarında ya da borsada birikimi olan bazı vatandaşların bu dönemde birikimlerine erişemediğini değinen Şimşek, bunun tüketimi etkilemiş olabileceğini, yapılan ara ödemelerle bu etkinin de sınırlandırıldığını kaydetti.
"Bankacılık sektörüne krizin sirayet etmesi söz konusu olamaz"
Bankacılık sektörüne olası etkilere işaret eden Şimşek, bankaların bu fonlara doğrudan riskinin oldukça sınırlı olduğunu belirterek "Bankacılık sektörümüzün aktif büyüklüğü, yaklaşık 56 trilyon lira. Bankaların bu fonlara doğrudan riski yalnızca 1,3 milyar lira. Yani yüz binde 2'den söz ediyoruz. Bu krizin bankacılık sektörüne sirayet etmesi söz konusu değil." ifadelerini kullandı.
Şimşek, Türkiye'de şirket tahvil piyasasının 1 trilyon lira, tasfiye kapsamındaki fonlar ve onlarla ilişkili şirket tahvili miktarının 55,2 milyar lira olduğunu bildirdi. 1-16 Eylül tarihleri arasında, sistemden 401 milyar lira çıktığı iddiasına ilişkin bir soru üzerine, tüm iddiaların titizlikle incelendiğini dile getiren Şimşek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"MKK verileri üzerinden, MASAK hesaplama yaptı. Buna göre, 401 milyar liranın 306 milyar lirası fonların kendi aralarında ve grup şirketleriyle yaptıkları işlemlerden kaynaklanıyor. Kalan yaklaşık 95 milyar liranın tamamı, savcılıklar ve ilgili kurumlar tarafından incelemeye alındı. Bu süreçte, geri kazanılan tutarlar da TMSF'nin Gönüllü İade ve Geri Kazanım Hesabı'na aktarılıyor."
"Kalıcı reform çalışmasında taslak büyük oranda tamamlandı"
Şimşek, bu süreçte, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ve kendilerinin tavrının çok net olduğunun altını çizerek, "Hiç kimsenin makamına, ünvanına, bağlantılarına bakmıyoruz. Kim olursa olsun, üzerine gidiyoruz. Gereken araştırma ve incelemeler yapılıyor. Savcılıklarımız gereken işlemleri, tedbirleri alıyor. Mal varlıklarına tedbirler konuluyor." şeklinde konuştu.
Küresel endeks sağlayıcılarından Morgan Stanley Capital International'ın (MSCI), ekim ayındaki açıklamasının "son derece makul ve yapıcı" olduğunu, fon rehberinin ağustosta yayımlandığını, böylece şeffaflığı artırdıklarını belirten Şimşek, şöyle devam etti:
"Ağustos sonunda açıklanan Fon Rehberi ile fonlarla ilişkili işlemleri ve yoğunlaşma risklerini yeniden tanımladık, bu alanda önemli mesafe kat ettik. Şimdi kalıcı bir reform çalışması var, aslında taslak büyük oranda tamamlandı, sektörün görüşleri alındı. Parti grubumuzda nihai şekli verilecek. Bu düzenleme ile sistem inşası üzerinde duracağız. Gözetim ve denetimi, gerek Borsa İstanbul'da gerekse SPK'da sadece bireylerin inisiyatifine bırakmayacağız. TÜBİTAK'la bu konuyu konuşuyoruz. Geliştirilecek algoritmalarla piyasa anlık olarak izlenecek. Piyasa bozucu eylemleri, manipülasyonu ve içeriden öğrenenlerin ticaretini çok erken aşamada tespit edip uyarı verecek bir sistem kurulacak. Yeni yasa teklifi Meclis'e yakında gidecek, özellikle koordineli işlemlerde, fonlar üzerinden yapılan manipülasyonlarda, cezaları örgütlü suç gibi kapsama alıp, artıracağız. Aralık ortasında inanıyorum ki kalıcı reform şekillenmiş olacak."
"Yapılandırma konusunda gereken desteği vereceğiz"
Şimşek, sermaye piyasalarının sağlıklı işleyişinin önemine işaret ederek, vatandaşların birikimlerine manipülasyon üzerinden zarar verenlere karşı çok güçlü tedbirler geleceğini vurguladı.
Aralık ortasında G20 Liderler Zirvesi kapsamında ABD'ye gideceğini aktaran Şimşek, burada MSCI'ın üst yönetimiyle bir araya geleceklerini, bu konularda endişeleri olan hem Türkiye'deki hem küresel yatırımcılarla bir araya geleceklerini bildirdi.
Şimşek, yapılandırma ile affın karıştırılmaması gerektiğinin altını çizerek, şöyle devam etti:
"Yapılandırma bir kolaylıktır. Bizim af konusunda tavrımız çok net, bu dönemde reel sektörümüze her türlü desteği veriyoruz. Yapılandırma konusunda da gereken desteği vereceğiz. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 72 aya kadar taksit yetkisi var, 72 aya kadar taksit yapacağız. KDV alacağı genelde 9-12 ay taksit yapılabiliyordu, onu da 36 aya çıkarttık. Ona ilişkin düzenleme de gerekiyorsa yapılacak. Taksitlendirmede genelde teminat isteniyordu, biz 10 milyon liraya kadar da teminat istemiyoruz. Bırakın esnafı, KOBİ'ler düzeyine kadar bile teminat istemiyoruz. 10 milyon liranın üzeriyse, yüzde 50 teminat istiyoruz. Taksitlendirmeyi hangi faizle yapacağımız konusu kaldı, o konuda da faizleri ciddi bir şekilde indireceğiz, enflasyon hedefine paralel bir şekilde olacak. Örneğin, 2027'de enflasyonun yüzde 21 olmasını hedefliyoruz değil mi? Yapılandırma faizini bunun altına indireceğiz. Uzun süreli taksitlendirme yapacağız, teminat konusunda kolaylık sağladık, faiz de enflasyonun üstünde olmayacak."
"2027'de reel sektöre finansmana erişimde güçlü destekler geliyor"
Şimşek, bazı sektörlere de asgari ücret desteği verdiklerini, bu destekleri 2027 yılında daha da artıracaklarını değinerek, finansmana erişim ve diğer konularda reel sektöre çok güçlü destekler vermeye devam edeceklerini vurguladı.
Merkez Bankasının faizi indirdiğini anımsatan Şimşek, "Enflasyon düştükçe, inanıyoruz ki finansmana erişim daha makul maliyetlerle devam edecek. Merkez Bankamız şu birkaç ay içinde, KOBİ'lere yönelik kredi büyüme limitini iki kez artırdı, şu anda aylık yüzde 5,5'e çıktı. Dolayısıyla, KOBİ'lerde kredi büyümesinin önünde bir sorun kalmadı. Büyük şirketler için de Türk lirası ticari kredilerde aylık büyüme oranını, yani limitini yüzde 2'den yüzde 2,5'e çıkarttık. Dolayısıyla bir taraftan finansman maliyetleri aşağı iniyor, bir taraftan krediye erişimin önündeki makro ihtiyati tedbirler gevşetiliyor." ifadelerini kullandı.
Şimşek, emekli maaşlarına yönelik düzenlemeye ilişkin de şunları kaydetti:
"Bütçeyi bozmadan, finansal istikrarı tehlikeye atmadan, ülkemizin kazanımlarını heba etmeden, emeklilerimize yönelik iyileştirme yapacağız. Bu iyileştirmenin nasıl olacağına ilişkin teknik çalışmalar, büyük ihtimalle aralık içinde tamamlanacak, kapsayıcı ve adil olacak. Yaşa ve ödenen prim gün sayısına göre, ödemeler farklı olacak. Çünkü adalet de çok önemli."
(Bitti)
