Bütçe uygulama sonuçları (2)

Ekonomi Haberleri - Merkezi yönetim bütçesinden ocak-ağustos döneminde, 12 trilyon 162 milyar 740 milyon lira harcama yapıldı, bütçe gelirleri 10 trilyon 854 milyar 652 milyon liraya ulaştı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, ağustos ayı bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, merkezi yönetim bütçe giderleri Ağustos 2025'te 1 trilyon 191 milyar 367 milyon lira iken bu yılın ağustos ayında yüzde 37,8 artışla 1 trilyon 642 milyar 58 milyon liraya yükseldi. Böylece, 2026'da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 8,7'si kullanılmış oldu.

Faiz dışı denge, geçen yılın ağustos ayında 276 milyar 436 milyon lira fazla verirken bu yılın aynı ayında da 209 milyar 929 milyon lira fazla oluştu.

Faiz hariç bütçe giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 42,8 artarak 1 trilyon 444 milyar 981 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı da 2025'in aynı ayında yüzde 7,9 iken, geçen ay yüzde 8,9 oldu.

Ağustosta personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 42 artarak 430 milyar 261 milyon lira olarak belirlenirken personel giderleri için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon lira ödeneğin yüzde 8,8'i kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, ağustosta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 47,9 artışla 54 milyar 206 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 599 milyar 691 milyon lira ödeneğin yüzde 9'u kullanılmış oldu.

Söz konusu dönemde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon lira ödeneğin yüzde 8,8'i harcandı. Ağustosta, yüzde 32,6 artışla 110 milyar 451 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.

Cari transferler, ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 39 artarak 624 milyar 735 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon lira ödeneğin yüzde 9,1'i kullanıldı.

Ağustosta, 129 milyar 637 milyon lira sermaye gideri yapılırken sermaye transferi 55 milyar 17 milyon lira olarak gerçekleşti. Borç verme giderleri, 40 milyar 676 milyon lira oldu.

Faiz giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,7 artarak 197 milyar 76 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Bütçe gelirleri

Merkezi yönetim bütçe gelirleri, geçen yılın ağustos ayında 1 trilyon 288 milyar 72 milyon lira iken bu yılın aynı ayında yüzde 28,5 artışla 1 trilyon 654 milyar 910 milyon liraya yükseldi. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin ağustos ayı gerçekleşme oranı 2025'te yüzde 10,1 iken, geçen ay yüzde 10,2 oldu.

Vergi gelirleri tahsilatı, geçen ay 2025'in ağustos ayına göre yüzde 28,1 artarak 1 trilyon 473 milyar 311 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı, 2025'te yüzde 10,3 iken geçen ay yüzde 10,7 olarak tespit edildi.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri, yüzde 30 artarak 147 milyar 452 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 27 milyar 999 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 6 milyar 149 milyon lira olarak hesaplandı.

Vergi türleri itibarıyla ağustosta geçen yılın aynı ayına göre gelir vergisi yüzde 42,8, kurumlar vergisi yüzde 37,7, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 26,6, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 28,5, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 32,4, damga vergisi yüzde 50,6, harçlar yüzde 48, diğer vergiler tahsilatı yüzde 26,9 artarken, özel tüketim vergisi yüzde 12,6 azalış gösterdi.

Ocak-ağustos dönemi gerçekleşmeleri

Merkezi yönetim bütçe giderleri, ocak-ağustos 2025 döneminde 8 trilyon 891 milyar 201 milyon lira iken bu yılın aynı döneminde yüzde 36,8 artışla 12 trilyon 162 milyar 740 milyon liraya yükseldi. Böylelikle, 2026'da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 64,1'i kullanılmış oldu.

Faiz hariç bütçe giderleri, ocak-ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 36,3 artarak 10 trilyon 174 milyar 650 milyon liraya çıktı. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı yüzde 62,7 olarak hesaplandı.

Personel giderleri, söz konusu dönemde yüzde 42,7 artışla 3 trilyon 385 milyar 390 milyon lira olurken personel giderleri için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon lira ödeneğin yüzde 69'u kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, bu dönemde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 48,9 artarak 426 milyar 702 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 599 milyar 691 milyon lira ödeneğin yüzde 71,2'si kullanılmış oldu.

Ocak-ağustos döneminde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon lira ödeneğin yüzde 65,8'i harcandı. Bu dönemde yüzde 42,7 yükselişle 822 milyar 582 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.

Cari transferler, yüzde 29,9 artarak 4 trilyon 351 milyar 442 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon lira ödeneğin yüzde 63,3'ü kullanıldı.

Söz konusu dönemde, 744 milyar 617 milyon lira sermaye gideri, 206 milyar 450 milyon lira sermaye transferi yapıldı. Borç verme giderleri 237 milyar 465 milyon lira olarak hesaplandı.

Faiz giderleri, yüzde 39,4 artarak 1 trilyon 988 milyar 90 milyon lira oldu.

Merkezi yönetim bütçe gelirleri ise geçen yılın ocak-ağustos döneminde 7 trilyon 983 milyar 566 milyon lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 36 artışla 10 trilyon 854 milyar 652 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin ocak-ağustos dönemi gerçekleşme oranı 2025'te yüzde 62,4 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 66,7'ye yükseldi.

Vergi gelirleri tahsilatı, söz konusu dönemde geçen yılın ocak-ağustos dönemine göre yüzde 35,7 artarak 9 trilyon 327 milyar 893 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı, yüzde 67,4 olarak kayıtlara geçti.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri de yüzde 39,5 artarak 1 trilyon 248 milyar 555 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 213 milyar 559 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 64 milyar 644 milyon lira olarak belirlendi.

Vergi türleri itibarıyla ocak-ağustos döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre gelir vergisi yüzde 51,8, kurumlar vergisi yüzde 46,9, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 37,7, özel tüketim vergisi yüzde 4,7, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 36,4, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 30,1, damga vergisi yüzde 52, harçlar yüzde 68,5 ve diğer vergi gelirleri yüzde 26,9 arttı.

(Bitti)