Dünyanın en önemli iklim zirvesi olan ve 196 ülkenin, iklim eylemi için aynı masada bir araya geldiği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31) Antalya COP31 Alanı'nda başladı.
Bu kapsamda 12 gün sürecek konferanslarda her güne bir tema belirlendi. İlk gün teması olan "Gıda, Tarım ve Sağlık" için Mavi Bölge'deki Likya ve Perge salonlarında iki ayrı oturum düzenlendi.
Bakan Kurum ilk olarak Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda taraf ülkelerin sağlık bakanlarının katıldığı Küresel İklim Gündeminde Sağlığın İlerletilmesine İlişkin Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısına başkanlık etti.
Toplantıda konuşan Kurum, iklim politikalarının başarısında sağlığın önemli bir yer tuttuğunu belirterek, "İklim politikalarının başarısını çoğu zaman azaltılan emisyonlar, yapılan yatırımlar veya belirlenen hedefler üzerinden değerlendiriyoruz. Oysa bu çabaların insan hayatındaki karşılığı da en az bunlar kadar önemlidir. Önlenebilen hastalıklar, kesintisiz sunulan sağlık hizmetleri ve daha güvenli yaşam koşulları." dedi.
Kurum, sağlığın, iklim eyleminin sonuçlarını görünür kılan ve toplumların dönüşüme katılımını güçlendiren ortak bir zemin olduğunu söyledi.
Dünya Sağlık Örgütüne göre yaklaşık 3,6 milyar insanın iklim değişikliğine yüksek derecede hassas bölgelerde yaşadığına dikkati çeken Kurum, aynı iklim tehlikesinin, farklı toplumlarda aynı sağlık sonucunu doğurmadığını dile getirdi.
Sonucu belirleyenin, erken uyarının kime ulaştığı, birinci basamak sağlık hizmetlerinin gücü, hastanelerin su ve enerji güvenliği ve kırılgan grupların korunma kapasitesi olduğunu dile getiren Kurum, "Dolayısıyla iklim dirençliliği, sağlıkta eşitliğin de temel koşullarından biridir. Bir başka önemli boyut ise sağlık kazanımlarının, sağlık sektörünün sınırlarının çok ötesinde şekillenmesidir." diye konuştu.
"Yalnız iklim afetlerine dayanıklı binalardan söz etmiyoruz"
Daha temiz ulaşım, sağlıklı kent planlaması, güvenli içme suyu, sürdürülebilir gıda sistemleri ve enerji verimliliğinin aynı zamanda güçlü halk sağlığı politikaları olduğuna işaret eden Kurum, "İklim eylemini bu ortak faydalar üzerinden tasarladığımızda, hem uyum kapasitesini güçlendirir hem de önlenebilir sağlık yükünü azaltabiliriz." dedi.
Kurum, Türkiye'nin 2020'deki pandemide güçlü sağlık altyapısı sayesinde süreci başarıyla yürüttüğünü hatırlattı.
Küresel ölçekte birçok gelişmiş ülkenin sağlık altyapısının kriz yaşadığı pandemi döneminde, Türkiye'nin sağlık sisteminin yüksek yoğun bakım kapasitesi ve modern şehir hastaneleri ağıyla dikkat çekici bir dayanıklılık sergilediğini dile getiren Kurum, şunları kaydetti:
"Tanıdan tedaviye ve ilaç teminine kadar tüm hizmetler vatandaşlara ücretsiz ve kesintisiz bir şekilde sunulmuştur. Özverili sağlık çalışanlarının üstün çabaları hasta süreçlerinin hızlı, organize ve örnek bir başarıyla yönetilmesi sağlanmıştır. Ben, bu vesileyle huzurlarınızda başta Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere Sağlık Bakanlığımıza ve bakanlığımızın tüm personeline saygılarımı sunuyorum. İşte COP31 Türkiye Başkanlığının Eylem Gündeminde yer alan 'Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri' önceliği, Türkiye'nin sağlıktaki bu başarısını küresel ölçekte ileriye taşımayı da amaçlamaktadır. Burada yalnız iklim afetlerine dayanıklı binalardan söz etmiyoruz. Riskleri öngören, şokları karşılayan, hizmet sunumunu sürdüren, değişen koşullara uyum sağlayan ve aynı zamanda düşük karbonlu dönüşümünü gerçekleştiren sağlık sistemlerinden söz ediyoruz."
"İşbirliklerine öncelik veriyoruz"
Sağlık sistemlerinde düşük karbonlu dönüşüm için 3 uygulama alanının öne çıktığını belirten Kurum, ilk olarak erken uyarıyı, yerel sağlık sistemleri müdahalesine dönüştüren sistemleri yaygınlaştırmak gerektiğinin altını çizdi.
İkinci olarak, sağlık tesislerinin enerji, su, soğutma ve tedarik zinciri güvenliğini güçlendirmek gerektiğini dile getiren Kurum, üçüncü olarak ise sağlık çalışanlarının iklim okuryazarlığını ve topluluk temelli koruyucu hizmetleri desteklemek gerektiğini söyledi.
Bunlara ek olarak, sağlık alanındaki iklim yatırımlarının etkisini, hizmet kesintilerinin azalması, risk altındaki nüfusa erişim, erken uyarıların etkinliği ve önlenen sağlık zararları gibi somut sonuçlarla değerlendirmek gerektiğini ifade eden Kurum, şunları kaydetti:
"Böylece iklim finansmanının insan hayatına katkısını daha görünür hale getirebiliriz. COP31 Başkanlığı olarak diyalog, uzlaşı ve eylem yaklaşımımızı sağlık alanında da somutlaştırmak istiyoruz. Ülkelerin farklı ihtiyaçlarına saygı gösteren, bilimsel bilgiyi yerel deneyimle buluşturan, kamu kurumlarını, sağlık çalışanlarını, yerel yönetimleri ve finans kuruluşlarını ortak çözümlerde bir araya getiren iş birliklerine öncelik veriyoruz. Türkiye olarak COP31 sürecinde bu ortak anlayışı uygulanabilir iş birliklerine ve ölçülebilir kazanımlara dönüştürmeye yönelik çabaları desteklemeye devam edeceğiz."
Sağlık bakanları toplantısında DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell ve Brezilya Sağlık Bakanı Alexandre Rocha Santos Padilha da birer konuşma yaptı.
"2015–2025 dönemi, kayıtlardaki en sıcak 11 yılı oluşturuyor"
COP31 Başkanı Kurum daha sonra Tarım ve Orman Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından düzenlenen "Genç Çiftçiler Üst Düzey Diyaloğu Toplantısı"na katıldı.
Bakan Kurum ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın başkanlığında düzenlenen toplantıya, taraf ülkelerin tarım bakanlarının yanı sıra Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, COP31 Gençlik Şampiyonu Sally Higgins ve FAO temsilcileri katıldı.
Mavi Bölge'de yer alan Perge Salonu'nda gerçekleşen toplantıda konuşan Kurum, genç çiftçilere sağlanan her etkili desteğin, kırsalda yoksulluğun azaltılmasına ve gıda güvenliğinin güçlendirilmesine katkı sağlayabileceğini söyledi.
Genç çiftçilerin iklim baskısı altında üretim yapmak zorunda kaldığına dikkati çeken Kurum, şunları kaydetti:
"Yağışların zamanı değişiyor, suya erişim zorlaşıyor, alışılmış ekim ve hasat takvimleri geçerliliğini yitiriyor. Böyle bir ortamda gençlerden tarımda kalmalarını bekliyorsak, emeklerinin karşılığını alabilecekleri ve önlerini görebilecekleri koşulları da oluşturmalıyız. Dünya Meteoroloji Örgütünün değerlendirmesine göre 2015–2025 dönemi, kayıtlardaki en sıcak 11 yılı oluşturuyor. Çiftçi açısından bu eğilim, ne zaman ekeceğine, hangi ürünü yetiştireceğine ve suyu nasıl kullanacağına ilişkin kararların giderek zorlaşması anlamına geliyor. Bu nedenle tarımsal dirençlilik, üretim başlamadan önce alınan kararlarla kurulmalıdır. Riski zamanında görebilmek, kaybı azaltabilmek, çiftçinin gelirini ve yeniden üretim yapabilme gücünü koruyabilmek gerekir."
"Görevimiz, bu engelleri azaltmak"
Kurum, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün 2025 tarihli Tarım-Gıda Sistemlerinde Gençlerin Durumu raporuna göre, dünya genelinde çalışan gençlerin yüzde 44'ünün tarım ve gıda sistemlerinde yer aldığını belirtti.
Dünyada yaklaşık 395 milyon kırsal gencin ise tarımsal üretkenliğin düşmesinin beklendiği bölgelerde yaşadığına dikkati çeken Kurum, bu tablonun, gençlerin geçim kaynakları ile iklim değişikliğine uyumu arasındaki güçlü bağı gösterdiğini kaydetti.
Genç çiftçilerin yeniliklere açık olmasının önemli olduğunun altını çizen Kurum, "Ancak bir çözümü bilmek ile onu tarlada uygulayabilmek arasında aşılması gereken engeller var. Araziye erişemeyen, uygun kredi bulamayan veya ürününü pazara ulaştıramayan bir gencin girişimcilik potansiyeli karşılık bulamıyor. Görevimiz, bu engelleri azaltmak ve gençlerin üretim kararlarını destekleyecek imkanları gençlerle birlikte hayata geçirmektir." dedi.
COP31 Eylem Gündeminde gıda güvenliğini ve iklime dirençli tarımı birlikte ele aldıklarını belirten Kurum, gıda üretiminin geleceğini suyun, toprağın ve üreticinin geleceğiyle birlikte değerlendirdiklerini söyledi.
Kurum, bu noktada Türkiye'de toplumun her kesiminin güvenli gıdaya erişmesi noktasında irade ortaya koyan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'ya ve ekibine teşekkür etti.
"Somut ortaklıklara odaklanmalıyız"
"Gıda ve İklim için Gençlik" yaklaşımıyla gençlerin tarımsal değer zincirinin her aşamasında beceri kazanmasını, girişim geliştirmesini ve sorumluluk üstlenmesini desteklemeyi hedeflediklerini dile getiren Kurum, "Bunun için gençlerin fikirlerini uygulamaya, girişimlerini yatırıma ve sahadaki deneyimlerini güçlü politika kararlarına taşıyabilecekleri kalıcı imkanlara ihtiyaç var. Bu imkanların çiftçinin günlük hayatında somut bir karşılığı olmalıdır." ifadelerini kullandı.
Genç çiftçilere iklim değişikliğiyle mücadelede işbirliği çağrısında bulunan Kurum, şunları kaydetti:
"Değerli genç çiftçiler, sizlerin bilimsel bilgiyi yerel tecrübeyle buluşturma gücüne yürekten inanıyoruz. Toprağın bilgisini yeni teknolojilerle bir araya getiren uygulamalarınız, tarımın dönüşümüne yön verebilir. Bu nedenle sizi doğrudan etkileyen kararların hazırlanmasında deneyimlerinize ve önerilerinize yer açmalıyız. Hangi desteğin işe yaradığını, hangi işlemin üretimi zorlaştırdığını ve hangi yatırımın öncelikli olduğunu sizlerden dinlemeliyiz. Bugünkü diyaloğun ardından ilerletebileceğimiz somut ortaklıklara odaklanmalıyız. COP31 Başkanlığı olarak diyalog, uzlaşı ve aksiyon anlayışıyla sizleri desteklemeye hazırız. Genç çiftçilerin geleceğe güvenle bakabilmesi için bugün sorumluluk almalıyız. Bir gencin toprağa yaptığı yatırımın, kendi hayatına yaptığı güvenli bir yatırım olmasını sağlamalıyız."
