Filipin Sahil Güvenlik Teşkilatı (PCG) Sözcüsü Jay Tarriela, ABD merkezli sosyal medya platformu X'ten yaptığı açıklamada, Çin gemisinin ilk kez 28 Eylül'de tespit edildiğini belirterek, geminin o tarihten bu yana Batanes'in Itbayat adasının yaklaşık 37 deniz mili kuzeybatısında, Filipinler'in Münhasır Ekonomik Bölgesi içinde olduğunu bildirdi.
Tarriela, BRP Teresa Magbanua (MRRV-9701) gemisi ile PCG Islander adlı uçağın, Çin'e ait JIA HAI KE 7 araştırma gemisine "karşı koymak, faaliyetlerine engel olmak ve Filipin sularından uzaklaştırmak" için görevlendirildiğini vurguladı.
Operasyon sırasında Çin Sahil Güvenlik Teşkilatına ait CCG-2503 gemisinin de bölgeye geldiğini, Filipinli gemiye yöneldiğini ve telsiz uyarıları yaptığını aktaran Tarriela, BRP Teresa Magbanua'nın da araştırma gemisine yakın konumunu korurken Çin Sahil Güvenlik gemisinin de yaklaşık 900 metre yakınında bulunduğunu kaydetti.
Tarriela, "Başka bir ülkenin Münhasır Ekonomik Bölgesi'nde yasa dışı deniz araştırması yürüttüğü varsayılan bir araştırma gemisini korumaya yönelik bu hareket, JIA HAI KE 7'nin gerçekte kim adına çalıştığına dair ciddi soruları gündeme getiriyor." ifadesini kullandı.
Jay Tarriela, Çinli araştırma gemisinin son dört gündür Luzon Boğazı'nda, deniz tabanında internet, telefon ve veri iletişimini taşıyan fiber optik kabloların döşendiği güzergahlarda hangi verileri topladığına ilişkin soruları da beraberinde getirdiğine işaret etti.
Pekin yönetimi, Manila'nın iddialarına henüz yanıt vermedi.
Güney Çin Denizi anlaşmazlığı
Güney Çin Denizi, kıyıdaş ülkelerin bağımsızlıklarını kazandığı İkinci Dünya Savaşı sonrasından bu yana bölge ülkeleri arasında egemenlik ihtilaflarının odağında yer alıyor.
Çin, ilk kez 1947'de yayımladığı haritayla Güney Çin Denizi'nin yüzde 80'i üzerinde egemenlik iddiasında bulunurken, yer altı kaynakları açısından zengin bölgede Filipinler, Vietnam, Brunei ve Malezya da hak iddia ediyor.
Çin'in bölgedeki ihtilaflı adalarda üsler inşa etmesine, askeri unsurlarının yanı sıra sivil gemi filolarıyla varlık göstermesine, bölge ülkelerinin yanı sıra ABD de karşı çıkıyor.
Hollanda'nın Lahey kentindeki Daimi Tahkim Mahkemesi, 2016'da Filipinler'in başvurusuyla verdiği kararda, Çin'in Güney Çin Denizi'nde tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal olmadığına hükmetmişti.
