İstanbul Haber — Zeytinburnu Belediyesi tarafından hazırlanan "Kazlıçeşme'nin Altı Asırlık Hafızası" sergisi, Kazlıçeşme Sanat'ta düzenlenen törenle açıldı.
Sergide, adını üzerindeki kaz figürüyle tanınan çeşmeden alan Kazlıçeşme'nin, Fatih Sultan Mehmet döneminde kurulan tabakhanelerden fabrikalara uzanan geçmişi boyunca İstanbul'un sanayi hayatındaki önemli yeri işleniyor. Deri ustalarının emeğiyle şekillenen ve tabakhanelerin 1993'te Tuzla'ya taşınmasıyla büyük bir dönüşüm yaşayan semtin bu süreçteki izleri ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
Serginin açılışında konuşan Zeytinburnu Belediye Başkanı Ömer Arısoy, semtin kayıt altına alınmakta gecikilmiş hafızasını gün yüzüne çıkarmaktan büyük mutluluk duyduklarını söyledi.
"Kazlıçeşme'yi yaşatmış bütün insanlarımızı da yadetmiş olacağız"
Fetihten önce kurulan Kazlıçeşme'nin Fatih Sultan Mehmet’in iradesiyle ilk sanayi muhiti haline geldiğini belirten Arısoy, "Kazlıçeşme, Bizans döneminde küçük bir köy iken fetih sürecinde Fatih’in ordularının yerleştiği, ilk cami ve hamamın yapıldığı, ilk fetih şehitlerinin yer aldığı çok özel bir yer. Sonrasında ilk sanayi muhitimiz, cumhuriyetin ilk gecekondu semti ve 1993'teki nakille İstanbul'un ilk mutenalaştırılmış bölgesi oldu. Bu hafızanın kayda geçirilmesi aslında gecikmiş bir girişimdir." dedi.
Kapsamlı bir inceleme sonucu hazırlanan serginin dört ana bölümden oluştuğunu aktaran Arısoy, sergiye paralel bir kitap-katalog da hazırladıklarını dile getirdi.
Başkan Arısoy, çalışmada fotoğrafların yanı sıra tarihi haritalar, ressam tabloları ve semtin 6 asırlık öyküsüne ışık tutan 4 padişah fermanının yer aldığını kaydederek, şunları aktardı:
"Sergide bölgenin eski yapılarını, üretim biçimlerini, insanlarını, insan ilişkilerini, bugüne kalan anıları, kısacası altı asırlık hafızayı, belgelerden, usta fotoğrafçılarımızın objektifinden ve yeni kuşak fotoğrafçılarımızın kadrajlarından izleyebileceğiz. Sergi vesilesiyle, Kazlıçeşme’de yaşamış, Kazlıçeşme’yi yaşatmış bütün insanlarımızı da yadetmiş olacağız."
İstanbul'un köklü semtlerinden Kazlıçeşme'nin tarihini ve sanayi geçmişini gözler önüne seren serginin küratörlüğünü üstlenen Ömer Faruk Şerifoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, semtin 6 asırlık hafızasını görünür kılmayı amaçladıklarını anlattı.
Osmanlı'da dericilerin bir araya geldiği ilk sanayi bölgesi
Kazlıçeşme'nin İstanbul'un fethinden önce kurulmuş bir semt olduğunu vurgulayan Şerifoğlu, "Kazlıçeşme, Bizans döneminde Yedikule haricinde küçük bir köy iken fetih sürecinde Fatih Sultan Mehmet'in ordularının yerleştiği, fetihten önce ilk cami ve hamamı yaptırdıkları bir muhit. Yine ilk fetih şehitlerinin makamı burası. Daha sonra Fatih Sultan Mehmet'in iradesiyle dericilerin bir araya toplandığı ilk sanayi muhitimiz olmuş. Sonrasında cumhuriyetin ilk gecekondu semti ve 1993'te sanayi ve deri imalathanelerinin nakliyle yetinilmemiş, İstanbul'un ilk mutenalaştırılmış bölgesi." bilgisini paylaştı.
Şerifoğlu, semtin yeni bir kimlik kazanırken bu hafızanın kayıt altına alınmasının bugüne kadar ihmal edildiğini ve yapılan çalışmanın gecikmiş bir girişim olduğunu ifade etti.
Kapsamlı bir inceleme sonucunda sergiyi oluşturduklarını dile getiren Şerifoğlu, "Kazlıçeşme'nin yaşadığı süreci, deri sanayiciliğini ve semtin tarihi kimliğini günümüze ulaşmış veya unutulmuş hafızasından birtakım isimler, yapılar ve konuları, bulduklarımızla görünür kılmaya, kayda geçirmeye çalıştık. Sergi, 'Kazlıçeşme'nin Tarihi ve Hafızası', 'Kazlıçeşme Dün-Bugün', 'Kazlıçeşme'de Sanat' ve 'Kazlıçeşme'de İz Bırakanlar' başlıklı dört ana bölümden oluşuyor. Sergiye paralel bir kitap-katalog da hazırladık." diye konuştu.
Padişah fermanları ve dönem eserleri sergileniyor
Serginin görsel diline ilişkin bilgi veren Ömer Faruk Şerifoğlu, malzemelerin ağırlıklı olarak fotoğraflardan oluştuğunu, bunun yanı sıra tarihi haritalar, muhtelif ressamlara ait tablolar ve Kazlıçeşme'nin 6 asırlık öyküsüne dair 4 padişah fermanının da önemli materyaller arasında yer aldığını kaydetti.
Ulaşmaya çalıştıkları eserlerin Kazlıçeşme'nin bir sırrını veya detayını kayda geçiren görseller olduğunu vurgulayan Şerifoğlu, semtteki dönüşüm sürecine ve sanatçıların belgeleme çalışmalarına dair şu bilgileri verdi:
"Kazlıçeşme'deki dericilerin nakli 1950'lerden itibaren konuşulur olmuş, 1968'de Tuzla'daki arazi belirlenmiş ve sonrasında 25 yıllık sancılı bir süreç yaşanmış. Bu süreçte bazı fotoğrafçılar Kazlıçeşme'yi belgeleme çabasına girişmiş. Bakırköy'de, Bütün Zamanlar Sanat Galerisi, Kazlıçeşme konulu bir resim yarışması düzenlemiş ve bu vesileyle 30 kadar sanatçı Kazlıçeşme'yi yorumladıkları eserler ortaya koymuş. Bu birikimlerin çok sağlıklı şekilde korundukları ve günümüze uzandıkları söylenemez ama ulaşabildiğimiz kadarını sergiye dahil ettiğimizi söyleyebilirim."
Kazlıçeşme'nin tarihsel serüvenine ve geçirdiği kentsel dönüşüme değinen Zeytinburnu Kaymakamı Adem Uslu ise semtlerin dünden bugüne geçirdiği değişimlerin nereden gelindiğini ve nereye gidildiğini gösteren önemli bir yol haritası olduğunu vurguladı.
Bölgenin fetihten kalma camiler, şehit mezarları ve Eriklibaba gibi önemli kültür miraslarına ev sahipliği yaptığını vurgulayan Uslu, "Açılışını yaptığımız sergi hem İstanbul hem de Zeytinburnu'nda dünden bugüne tarihsel değişim ve dönüşüme ilgi duyan herkesin ziyaret ettiği bir sergi olur. Emeği geçenlere gerçekten çok teşekkür ediyorum." ifadesini kullandı.
Fotoğraflar, resimler ve semtin portreleri
Sergide İzzet Keribar, Yıldız Çelik, Ali Öz, Gültekin Çizgen ve Mehmet Alpay'ın fotoğrafları ile Givanian, Süheyl Ünver, Muhsin Kut, Ümit Çamaş ve Levent Akçay'ın resimleri yer alıyor.
Tarihi yapılar, efsaneler ve anekdotların yanı sıra Afife Jale, Necdet Elmas ve Hasan Yelmen gibi Kazlıçeşme'yle özdeşleşmiş isimlerin hikayelerinin de anlatıldığı sergiye kapsamlı bir kitap eşlik ediyor. Yapım, semtin kültürel mirasını kayıt altına alırken geçmişten bugüne uzanan değişimine de ışık tutuyor.
"Kazlıçeşme'nin Altı Asırlık Hafızası" sergisi, 28 Şubat 2027'ye Kazlıçeşme Sanat'ta ziyaret edilebilecek.
