Karadeniz Havzası'nda kentlerin iklim direncini artıracak çözümler geliştiriliyor

İstanbul Haberleri - BİRİZ ÖZBAKIR - Karadeniz Havzası'nda iklim değişikliğine dirençli kentler için “Karadeniz Havzası'nda Akıllı ve Dirençli Kentler İçin İklim Değişikliğine Adaptasyonda Yeşil Çözümler” projesi kapsamında yeşil alan, yağmur bahçeleri ve su toplama alanları geliştiriliyor.

Beton ve asfalt yüzeylerin yoğun olduğu kentlerde, yapılaşmanın etkisiyle sıcaklık çevredeki kırsal alanlara göre daha yüksek seviyelere çıkabiliyor. kentsel ısı adası olarak adlandırılan bu durum, sıcak hava dalgalarının etkisini artırarak kentlerde yaşayanların yaşam koşullarını daha da zorlaştırıyor.

Kentlerin bu tür iklim kaynaklı risklere karşı daha dirençli hale getirilmesi amacıyla Avrupa Birliği tarafından desteklenen ve Karadeniz Havzası'nda iklim değişikliğine uyumu hedefleyen proje 2024'te hayata geçirildi. Proje kapsamında Türkiye, Bulgaristan, Yunanistan ve Gürcistan'daki kentlerde çalışmalar yürütüldü.

Türkiye'deki üniversite ortaklığını İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'nın yürüttüğü projede, Bulgaristan'dan Sozopol, Yunanistan'dan Kavala, Gürcistan'dan Batum ile Türkiye'den Edirne'nin Uzunköprü Belediyesi proje ortakları arasında yer aldı.

Projenin yürütücüsü İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nilüfer Kart Aktaş, AA muhabirine, projenin temel amacının bilimsel araştırmalarla elde edilen verileri yerel yönetimlerin uygulayabileceği çözümlere dönüştürmek olduğunu söyledi.

İklim krizine doğa tabanlı çözümlerle katkı sağlamanın, kentsel ısı adası etkisinin azaltılmasına da katkı sunduğuna dikkati çeken Aktaş, Yoğun yapılaşma, kentlerin betona gömülmesi, geçirimsiz yüzeyler, hem kent çeperinde hem kent içerisindeki yeşil alanların gittikçe azalmış olması... Kentlerde hava koridorları kalmadı, hava alamıyor kentler. Dolayısıyla ısınıyor. dedi.

Kentleşme biçimleri kentlerin iklime olan hassasiyetini ortaya koyuyor

Aktaş, proje kapsamında farklı kentlerde iklim farkındalığı eğitimleri düzenlediklerini belirterek, termal kameralar, kestrel cihazları ve termal kameralı dronlarla yüzey sıcaklığı ölçümleri yaptıklarını söyledi.

Kentlerde termal konforun da incelendiğini aktaran Aktaş, termal konfor yürüyüşleri gerçekleştirdiklerini, elde edilen veriler doğrultusunda kentlere özgü çözüm önerileri geliştirildiğini ifade etti.

Karadeniz Havzası'ndaki şehirlerde yapılan incelemelerde kentleşme biçimlerinin de önemli farklılıklar gösterdiğini dile getiren Aktaş, Batum'un yüksek yapılaşma nedeniyle diğer kentlerden ayrıştığını kaydetti.

Aktaş, insan etkisi ve yapılaşmanın yoğun olduğu yerlerde iklim değişikliği etkilerinin büyük olduğunu vurgulayarak, Kentleşme biçimleri, kent planlaması, malzeme seçimleri ve yeşil alanların durumu kentlerin iklime olan hassasiyetini çok net ortaya koyuyor. dedi.

Türkiye'nin ilk ve tek peyzaj araştırmaları laboratuvarı kuruldu

Proje kapsamında Uzunköprü'de su toplama alanları, yağmur ve topluluk bahçelerinin bulunduğu bir park inşa edildiğini anlatan Aktaş, doğa tabanlı çözümlerin insanların dinlenip vakit geçirebileceği günlük kullanıma açık bir park alanıyla bütünleştirildiğini ifade etti.

Aktaş, proje kapsamında Sozopol ve Kavala’da hayata geçirilen pilot yeşil alan uygulamalarıyla, iklim uyumlu kentsel tasarım yaklaşımlarının yerel ölçekte test edilmesinin amaçlandığını aktardı.

Projenin hem Türkiye hem de Karadeniz Havzası açısından kapsamlı bir araştırma altyapısı sunduğunun altını çizen Aktaş, Bizim için en önemli çıktısı gerçekten çok güzel donanımlı bir laboratuvar kurulmasıydı. 'Landscape Research Laboratory' dedik yani peyzaj araştırmaları laboratuvarı. Hem ülkemizde hem de Karadeniz Havzası içerisindeki ilk ve tek bu derece kapsamlı bir laboratuvar oldu. Güzel çalışmalar yapabileceğimiz belki bundan sonrası için de çok güzel çalışmalar üretebileceğimiz donanıma sahip. diye konuştu.

Çok az yağış olan bir yerde bile yağmur suyunu toplayabilmek çok önemli

Proje kapsamında kentlerin farklı iklim özelliklerine sahip olduğunun görüldüğünü belirten Aktaş, iklim değişikliğine uyum çalışmalarında her kent için aynı çözümün uygulanmaması gerektiğini ifade etti.

Aktaş, doğru yerde doğru doğa tabanlı uygulamaların olumlu sonuçlar vereceğine dikkati çekerek, Öncelikli olarak o yörenin, o bölgenin klimatik koşullarını öğrenmek lazım. Çok mu yağmur alıyor, çok mu nemi var, çok mu sıcak, soğuk mu, bunlara bakmak gerekiyor. Ekolojik yapısını ve topografyasını da öğrenmek lazım. Tamamen önce o kentin durumuna bakmak gerekiyor. dedi.

Kentlerde yeşil alanların artırılması gerektiğine işaret eden Aktaş, gölge alanlar oluşturulması, küçük de olsa cep parkları yapılması, uygun cadde ve sokaklarda ağaçlandırmaya gidilmesi gerektiğini kaydetti.

Aktaş, kentsel ısı adası etkisinin azaltılmasına yönelik diğer uygulamalara ilişkin şunları kaydetti:

Yağmur bahçeleri oluşturmak. Çok az yağış olan bir yerde bile o yağmur suyunu toplayabilmek bizim için çok önemli. Yani geçirimli yüzeyleri artırmak lazım. Her şey dönüyor dolaşıyor ona geliyor. Betondan arınıp geçirimli yüzeyleri ve yeşil alanları artırmamız gerekiyor.

Vatandaşların sürece katılımı önemli

İklim değişikliğine uyum çalışmalarında vatandaşların sürece dahil edilmesinin önemini vurgulayan Aktaş, yalnızca yerel yönetimlerin uygulamalarının yeterli olmayacağını aktardı. Aktaş, projenin aralık ayında tamamlanmasının planlandığını belirterek, proje kapsamında belediyelerin kendi iklim ve ekolojik koşullarına göre kullanabileceği yol haritaları ve rehberler hazırlandığını sözlerine ekledi.