Politika Haber — MUHAMMED SEMİZ - Libyalı siyasiler, Temsilciler Meclisinin 2019'da Türkiye ve Libya arasında imzalanan deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin Mutabakat Muhtırasının onaylanmasına tam destek verdiklerini söyledi.
Libya'nın yasama organı olan Temsilciler Meclisince söz konusu muhtıranın onaylanması, daha önce ileri sürülen hukuki pürüzlerin giderilmesini ve anayasal açıdan hukuki süreçlerin tamamlanmasını beraberinde getirdi.
Libyalı siyasiler, Meclisin onayının ardından anlaşmanın yalnız Trablus'taki hükümetin onayladığı bir anlaşma olma niteliğinden çıkarak resmi Libya politikasının bir parçası haline geldiğini vurguladı.
Milletvekili Rabia Eburas, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Temsilciler Meclisinin Türkiye ve Libya arasında imzalanan deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin muhtırayı onaylamasının hem Libya hem de bölgesel düzeyde iki açıdan önem taşıdığını ifade etti.
Temsilciler Meclisinin muhtırayı oy birliğiyle onayladığını aktaran Eburas, "Temsilciler Meclisinin muhtırayı onaylaması artık bu dosyanın sadece Trablus’taki tek bir hükümetle sınırlı kalmayıp resmi Libya politikasının bir parçası haline geldiği mesajını taşımaktadır." dedi.
Eburas, Temsilciler Meclisinin muhtırayı onaylamasının Libya'nın Doğu Akdeniz'deki pazarlık gücünü artırdığını, Türkiye'ye de enerji alanında öncekine göre daha geniş ölçekte Libya ortaklığı sunduğunu dile getirdi.
Hidrokarbon ve enerji alanında yeni işbirliği kapıları aralanıyor
Temsilciler Meclisinin onayının en önemli kazanımlarından birinin Türkiye'nin hidrokarbon potansiyeli taşıyan deniz sahalarında arama ve sismik çalışmalar yürütmesi için Libya’ya daha geniş bir siyasi ve hukuki çerçeve sunması olduğunu söyleyen Eburas şunları kaydetti:
"Libya Ulusal Petrol Kurumu (NOC) ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Haziran 2025’te toplam uzunluğu yaklaşık 10 bin kilometreyi bulan dört deniz sahasında jeofizik çalışmalar ile iki boyutlu sismik arama yapmak üzere bir mutabakat zaptı imzalamıştır. Dosya iyi yönetildiği takdirde Libya; yatırımların artmasından, petrol hizmetleri sektörünün geliştirilmesinden, istihdam oluşturulmasından, gelir kaynaklarının çeşitlendirilmesinden ve belki de Avrupa pazarlarına gaz ihraç eden bir tedarikçi olarak konumunun güçlenmesinden fayda sağlayabilir."
Eburas, Temsilciler Meclisinin onayladığı muhtıranın Yunanistan ya da herhangi bir ülkeyi hedef almadığını, Libya’ya daha güçlü bir müzakere pozisyonu kazandırdığını, Libya ve Türkiye tarafından oluşturulan teknik komitelerin ulaştığı hassas koordinatların ve haritaların benimsenmesinde gerçek güvenceler sunduğunu aktardı.
Meclisin onayı Doğu Akdeniz’deki dengeleri yeniden şekillendirecek
Meclisin onayının, Libya’nın konumunu siyasi açıdan büyük ölçüde güçlendirdiğini ve "Temsilciler Meclisinin onayını yok" iddiasının tamamıyla ortadan kalktığını söyleyen Eburas, Temsilciler Meclisinin onayının Doğu Akdeniz'deki dengeleri yeniden şekillendirecek nitelikte olduğuna dikkati çekti.
Eburas, "Meclisin onayı, Doğu Akdeniz'deki dengelerin yeniden şekillenmesinde belirgin bir etkisinin olması muhtemeldir. Libya ile Türkiye arasındaki yakınlaşmayı pekiştirmekte ve Yunanistan, Kıbrıs, Mısır ve İsrail’i farklı derecelerde kapsayan bölgesel düzenlemeler karşısında Ankara’ya Doğu Akdeniz’de daha geniş bir coğrafi ve siyasi derinlik kazandırmaktadır. Ayrıca Atina’yı Libya ve Avrupa Birliği ile temaslarını yoğunlaştırmaya sevk edebileceği gibi, Mısır’ı da Akdeniz üzerindeki ve güvenlikle ilgili çıkarlarını koruyacak şekilde seçeneklerini yeniden değerlendirmeye teşvik edebilir." ifadelerini kullandı.
Libya-Türkiye deniz yetki anlaşmasının Libya'ya stratejik bir koz sunduğunu söyleyen Libyalı milletvekili sözlerini şöyle tamamladı: "Anlaşma Libya’ya önemli bir stratejik koz sunmaktadır; fakat bunun gerçek değeri, Libya Devleti’nin kurumlarını birleştirme, kaynaklarını şeffaf bir şekilde yönetme ve anlaşmayı siyasi bir deklarasyondan uygulanabilir ve mümkün olan en geniş kabulü gören ekonomik ve stratejik düzenlemelere dönüştürme kapasitesiyle belirlenecektir."
Libya Siyasi Partiler Birliği Başkanı ve ülkenin önde gelen siyasi partilerinden Halkın Sesi Partisinin Genel Başkanı Fethi Şibli de yeni göreve gelen Temsilciler Meclisi Başkanlığının iki ülke arasında imzalanan muhtırayı onaylamasının Libya'nın yararına olduğunu gördüğünü söyledi.
Şibli, "Bugün Türkiye'nin (Libya'daki) rolünü unutamayız; Şubat Devrimi sürecinde bize çok yardımcı oldu, özellikle de 2019'da Trablus'a yönelik saldırılarda Türkiye'nin duruşunun olumlu bir rolü vardı." dedi.
Libya’nın Türkiye’nin sismik araştırma konusundaki tecrübesine ihtiyacı var
Şibli, ülkesinin Türkiye'nin sismik araştırma konusundaki tecrübesine ihtiyacı olduğuna işaret ederek şunları kaydetti:
"Ekonomik açıdan Türkiye ile anlaşmanın Libya için faydalı olacağını düşünüyoruz. Özellikle Libya bugün deniz derinliklerinde petrol ve gaz çıkarımı için sondaj yapacak teknik ve lojistik imkanlara sahip değilken, kaynaklarımızı geliştirmeye ve büyütmeye ihtiyacımız var. Bu nedenle parlamentonun onayını bu yönde atılmış iyi bir adım olarak değerlendiriyoruz."
Muhtıranın Temsilciler Meclisinde onaylanmasının iki ülke açısından da kazanımları beraberinde getireceğini dile getiren Şibli, "Deniz tabanındaki milyarlarca metreküp doğal gaz ya da milyarlarca varil petrol; bunun (deniz yetki anlaşmasının) hem Türkiye hem de Libya için aynı anda büyük bir getirisi olacaktır." değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye ve Libya arasındaki ilişkilerin gelişmesinin başkaca ülkeleri ilgilendirmediğini vurgulayan Şibli, "Türkiye Müslüman bir halk, biz de Müslümanız, bu nedenle Türk halkı ile Libya halkı arasındaki işbirliğinin artması bizi ilgilendirir. Yunanlılara gelince, o onların meselesidir; eğer anlaşma BM nezdinde de belgelenir ve uluslararası nitelik kazanırsa, Yunanistan'ın buna itiraz etmek istemesi durumunda uluslararası mahkemeler açıktır (başvurabilir)." ifadelerini kullandı.
Anlaşmanın onayı iki ülke arasında güçlü bir yatırımıdır
Libya Bağımsız Demokratlar Partisi Genel Başkanı Sami es-Sayd ise söz konusu Mutabakat Muhtırasının onaylanmasının 2019'dan beri Temsilciler Meclisinde askıda beklediğini ve bugün onaylanmasının yeni Temsilciler Meclisi Başkanlığı açısından olumlu bir adım olduğunu söyledi.
Temsilciler Meclisinin onayının Türkiye ve Libya açısından hayırlı olması temennisinde bulunan Sayd, "Bu anlaşmanın onaylanmasının ekonomik düzeyde Libya ve Türkiye'ye büyük faydası olacaktır; çünkü neticede bu, petrol ve doğal gaz alanında bir yatırımdır." değerlendirmesinde bulundu.
Deniz yetki alanlarının belirlenmesine Yunanistan ve Mısır'ın da katılarak tüm bu ülkeler arasında ortak fayda sağlanabileceğini vurgulayan Sayd, şöyle devam etti:
"Libya bugün egemen bir devlettir ve deniz sınırı kara suları korunmaktadır; kimse Libya'nın kara sularına tecavüz etmeye kalkışmamıştır. Dolayısıyla bu anlaşma sadece bir koruma değil, iki ülke arasında bir yatırımdır ve Libya ile Türkiye arasındaki ilişkilerin belgelenip güçlendirilmesidir. Yunanistan bu rotada başka ülkelerle anlaşma yapmış olabilir ya da bu rotaya aykırı hareket etmek istediği için Libya ve Türkiye'nin sınırlarını birbirine bağlayan böyle stratejik ve devasa bir projeye sahip olmasını istemiyor."
