Son Dakika! Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan sigortasız sürücülere ilişkin denetim ve işlem sürecini değiştirdi. 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı Genelge ile kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürütülen uygulamada yeni inceleme esasları belirlendi.
Yeni düzenlemeyle birlikte, trafik denetiminde şirket aracını kullanan kişinin sigortasız olduğunun belirlenmesi, tek başına işveren hakkında doğrudan işlem yapılması için yeterli olmayacak. Sürücü ile araç sahibi şirket arasında fiili bir çalışma ilişkisinin bulunup bulunmadığı değerlendirilecek.
SGK önce inceleme yapacak
SGK'nın 2015/25 sayılı Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Genelgesi'nde yapılan değişiklikle trafik ceza tutanaklarına dayalı tespitlerin değerlendirilme yöntemi yeniden düzenlendi.
Buna göre, sürücüye yüz yüze tebliğ edilen trafik ceza tutanakları ve ilgili bilgi ve belgeler öncelikle Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servislerince incelenecek.
İnceleme sonucunda aynı işyerinde çalıştığı tespit edilenler dışındaki kayıtlar sosyal güvenlik denetmenleri servisine gönderilecek.
Böylece trafik tutanağında adı bulunan sürücünün sigortasız olması ile şirket bünyesinde kayıt dışı çalıştırılması arasındaki farkın araştırılması amaçlanıyor.
Akrabalık ve arkadaşlık ilişkisi de değerlendirilecek
Şirket adına kayıtlı bir aracı kullanan kişinin işverenin çalışanı olmayabileceği ihtimali de incelemede önem taşıyor.
NTV'nin haberinde aktarılan uygulama ayrıntılarına göre sürücü ile araç sahibi arasındaki ilişkinin niteliği araştırılacak. Aracın eş, akraba veya arkadaş tarafından geçici olarak kullanılması ya da emanet verilmesi gibi durumlar değerlendirilecek.
Taraflar arasında fiili bir çalışma ilişkisi bulunmadığının belirlenmesi halinde yalnızca trafik tutanağına dayanılarak kayıt dışı istihdam işlemi uygulanmayacak.
Ancak sürücünün gerçekte şirket bünyesinde çalıştığının tespit edilmesi halinde SGK'nın sigortalılık ve idari para cezası işlemleri gündeme gelecek.
Sigortasız işçi çalıştırmanın cezası ne kadar?
Kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde işverenlere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102'nci maddesi kapsamında idari para cezası uygulanıyor.
2026 yılı brüt asgari ücreti olan 33 bin 30 TL üzerinden hesaplanan yaptırımlar şöyle:
-
İlk tespit: İşe giriş bildirgesinin verilmemesi nedeniyle iki asgari ücret, yani 66 bin 60 TL.
-
Bir yıl içinde tekrar: Beş asgari ücret, yani 165 bin 150 TL.
Bu tutarlar ilgili ihlal koşullarına göre hesaplanıyor. Sigortasız çalışmanın aylık prim ve hizmet belgelerine yansıtılmaması veya diğer yasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda ayrıca idari yaptırımlar da gündeme gelebiliyor.
SGK'nın yeni genelgesi çalışma günlerini de düzenliyor
2026/22 sayılı Genelge yalnızca trafik tutanaklarının incelenme yöntemini değiştirmiyor. Fiili çalışmanın tespit edilmesi halinde sigortalılık hizmetlerinin nasıl değerlendirileceğine ilişkin kurallar da getiriyor.
Genelgeye göre, kişinin fiilen çalıştığının tespit edildiği her kayıt için tutanağın düzenlendiği tarih itibarıyla bir gün hizmet kazandırılacak.
Aynı işyerinde birden fazla tespit bulunması halinde en eski tarihli tespit işe giriş tarihi olarak değerlendirilecek. Aynı ay ve sonraki aylarda belirlenen her çalışma günü için bir gün hizmet verilecek.
Tespit bulunmayan bir ayın ardından yeniden tespit yapılması durumunda ise yeni bir işe giriş işlemi uygulanacak. İlk ve son tespit arasındaki çalışmanın kesintisiz olduğu yönünde itiraz edilirse konu denetime sevk edilecek.
Kiralık araçlarda sözleşme ayrıntısı
Kiralık araçlarla ilgili uygulamada ise yazılı ve imzalı kira sözleşmesi ile sürücünün sigortalılık yükümlülüğünün kiralayan tarafından yerine getirilmesi önemli koşullar olarak aktarılıyor.
Bu nedenle araç kiralama işlemlerinde sözleşmelerin yazılı yapılması ve sigorta yükümlülüğünün hangi tarafa ait olduğunun açıkça belirlenmesi gerekiyor.
Devam eden incelemeler de yeni düzenlemeye göre değerlendirilecek
Yeni genelgenin önemli sonuçlarından biri de yürürlükteki incelemelerle ilgili.
Genelge hükümlerine göre SGK birimlerinde incelemesi devam eden ve henüz sonuçlandırılmamış kayıtlar da yeni düzenleme kapsamında değerlendirilecek.
Böylece şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan sigortasız sürücülerle ilgili işlemlerde yalnızca trafik tutanağı değil, fiili çalışma ilişkisi ve elde edilen diğer bilgi ve belgeler de dikkate alınacak.
