Ekonomi Haber — TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda milletvekillerinin, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Bakanlığa bağlı kurum ve kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları üzerindeki gruplar adına yaptıkları konuşmalar tamamlandı.
Yeni Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e fon soruşturması öncesindeki sürece ilişkin eleştirilerini ifade etti.
Soruşturma öncesi gerekli önlemlerin alınmadığını ileri süren Karabat, "9 ay sonra harekete geçmişsiniz. Bu denetim mekanizmasının, SPK, BDDK, MASAK ve Finansal İstikrar Komitesinin tüm sorumluluğu sizde Sayın Bakan." dedi.
Ekonomik göstergelerin tutarlılığının, şeffaflığının ve öngörülebilirliğinin olmadığını söyleyen Karabat, "Dış ticaret açığınızı öngörebiliyor muyuz? Faiz politikanız 2025'te 2 milyardan bahsediyordunuz, bugün 3 trilyon 975 milyardan bahsediyorsunuz. Neye göre hareket edeceğiz? Sizin neyinizi veri kabul edeceğiz? Koskoca Bakanlık elinizde, hiçbir öngörünüz tutmuyor. Uluslararası normlara uyuyor musunuz? Gidin, bakın, kendi denetim şirketleriniz milleti uyarmadı, uluslararası denetim şirketleri uyardı, sizden önce onlar uyardı. Bu millete karşı siz sorumluluğunuzu yerinize getirmediniz, uluslararası denetim şirketleri uyardı." görüşünü paylaştı.
DEM Parti Ağrı Milletvekili Heval Bozdağ, asgari ücretin çok can yakıcı olduğunu söyledi. TÜİK'in geçmiş enflasyon oranlarıyla yüzleşmesi gerektiğini savunan Bozdağ, "Bu ülkenin emekçisinin, işçisinin sizden alacağı var. En başta belki enflasyon sepetindeki madde-fiyat listesini açıklayarak bu işe başlayabilirsiniz." diye konuştu.
Vatandaşların büyük bölümünün asgari ücretle çalıştığını ifade eden Bozdağ, "Siz sürekli tek basamaklı enflasyon rakamları düşlüyorsunuz, sabah akşam hepimiz sizinle birlikte uyanıp sizinle birlikte bu rakamları ne zaman göreceğiz diye beklenti içerisindeyiz ama halk maalesef ki uzunca bir süredir her sabah kalktığında çift görüyor. Enflasyon rakamlarını da çift görüyor, faiz rakamlarını da çift görüyor. Yüksek faiz, yüksek enflasyon sarmalında içinden çıkılmaz bir ülke yarattınız." dedi.
CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, 2027 bütçesinin fon soruşturması başlamadan aylar önce hazırlanan orta vadeli programın varsayım ve tahminlerine göre bağlandığını söyledi.
Fon soruşturmasının ardından Merkez Bankasının net rezervlerinin yarısından fazlasının, borsa şirketlerinin piyasa değerinin üçte birinin eridiğini ileri süren Öztrak, "Batan fonlardaki kayıp 20 milyar dolar civarında, şu anda konuştuğumuz bütçe yaklaşık 200 milyar dolar civarında. Daha fazla servete sahip bir ekonominin büyüklüklerine göre hazırlanmış, gerçekçi olmayan bir bütçeyi konuşuyoruz." diye konuştu.
Güvenin serbest düşüşte olduğu bir ekonomide bütçede hedeflenen büyüklüklere ulaşmak için politikaların radikal bir şekilde değişmesi gerektiğini söyleyen Öztrak, "Dolayısıyla ne bu bütçenin büyüklüklerinin ne de arkasındaki politikaların gerçekçiliği yok. Bu bütçeyle yıllık programdaki politikalarla ekonomide yaşanan bu derin krizi aşıp orta vadeli programdaki hedeflere, büyüklüklere ulaşmanız çok güç." değerlendirmesinde bulundu.
Bakan Şimşek'in fon soruşturması öncesindeki bazı açıklamalarını anımsatan Öztrak, "Bu finansal cinayet sizin gözlerinizin önünde, sizin bilginiz dahilinde işlendi, siz seyrettiniz. Milyonlarca vatandaşımız milyarlarca lirasını size bağlı kurumlar görevini yapmadığı için kaybetti." ifadelerini kullandı.
"Şu listeler açıklansın artık"
İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, vatandaşların enflasyonun düşeceğine inanmadığını ileri sürdü. Esnafın yapılandırma beklediğini söyleyen Usta, "Esnaf sıkıntıda, hiç kimse borcunu ödemiyor. Sistem, piyasa çökmüş. Dolayısıyla yapılandırma ihtiyacı var." dedi.
Finansal kurumlarla ilgili bir ekip kurulmasını isteyen Usta, "Ben temel olarak sizi bu yönüyle suçlu olarak buluyorum. Yani iyi niyetli olduğunuzu biliyorum. Bakın, sizi eskiden beri tanıyorum, siz bizi tanıyorsunuz ama iyi niyet de yetmiyor, dürüstlük de yetmiyor. Bu sorumluluk sizin üzerinizde, siyasi sorumluluğu da her türlü sorumluluğu da sizin üzerinizde. Hiç olmazsa şimdi yapın Sayın Bakan, şu listeler açıklansın artık, şeffaf olalım, bakın, bulaşıyor bu." diye konuştu.
Fon soruşturmasının şeffaflıktan başka bir yolu olmadığını belirten Usta, "Düzgün bir denetim, şeffaf olacağız, bu listeler açıklanacak. Toplumsal bir denetimin olması lazım." ifadesini kullandı.
Yeni Yol Partisi Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, fon soruşturmasında ortaya çıkan durumun kurumlar tarafından etkin yönetilmediğini ileri sürdü.
"Yöneticiler kendi işlerini, kendi görevlerini gerekli yerine getirmediğinden dolayı bu işler olmuş, bu işler yaşanmış." diyen Kısacık, esnafın yapılandırma beklediğini söyledi. Kısacık, "Yapılandırma derken bu mevcut yapılandırma gibi değil yani gerçekten, nefes aldıracak, belki borcun faizini belli bir şeye enflasyon oranında indirgeyip en azından belli bir süre ödeme yapmayacağı, belli bir yıl ödemeyi erteleyecek, ödemesiz gibisinden şu anda daha da çok ihtiyaç var. Zaten şu anda artık ödeyebilen ödedi, yapılandıran yapılandırdı ama bundan sonra artık esnafın başka takati kalmadı." dedi.
"Her türlü idari ve yasal düzenlemeler yapılmalı"
MHP İstanbul Milletvekili İsmail Faruk Aksu, enflasyonu yeniden tek haneli seviyelere düşürme hedefi doğrultusunda sağlanacak kazanımların bundan sonraki süreçte vatandaşların alım gücüne ve yaşam standartlarına da kalıcı biçimde yansıyacağına inandıklarını belirtti.
Sosyal konut ve kiralık sosyal konut uygulamalarının yaygınlaştırılmasının konut fiyat ve kira artışlarının enflasyon üzerindeki olumsuz etkilerini azaltacağına dikkati çeken Aksu, "Kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, yolsuzluk, israf ve usulsüzlüklerin önüne geçilmesi milletimizin güvenini artırırken Türkiye ekonomisini daha dirençli hale getirecektir. Türkiye, ekonomisi büyüyen, istihdam yaratan, ihracatını artıran, sürdürülebilir cari açığa sahip en az borçlu ülkelerden birisi. Bu olumlu seyrin sürdürülebilmesi ve kalkınma hedeflerine ulaşılması, makro ekonomik dengeleri gözeten politikaların yapısal tedbirlerle desteklenmesine bağlı olacaktır." diye konuştu.
Finansal sisteme, bu sistemi sevk ve idare eden ve denetleyen kurumsal yapıya yönelik itibarın ekonominin güven ve istikrarını da yakından ilgilendirdiğini dile getiren Aksu, "Sermaye piyasalarında ortaya çıkan manipülasyon, dolandırıcılık, yolsuzluk ve usulsüzlüklerin üzerine kararlı şekilde gidilerek, sorumluların hesap vermesi, mağduriyetlerin ise giderilmesi temin edilmelidir. Piyasa güvenliğinin güçlendirilmesi yanında bu gibi istismarların tekrar yaşanmaması için her türlü idari ve yasal düzenlemeler yapılmalı, gözetim ve denetim fonksiyonu etkinleştirilmelidir." dedi.
AK Parti Konya Milletvekili Orhan Erdem, "Biz de biliyoruz ki enflasyon hala yüksek. Emeklilerimize, çalışanlarımıza daha fazla vermemiz gerekiyor. İyi var, daha iyi var, çok daha iyi var. Biz iyi yaptıklarımızın da çok daha iyi olması için uğraştığımızın bilinmesini istiyorum ama bütün bu yapılanların hepten yok sayılması da tabii rahatsız edici oluyor." diye konuştu.
Fon soruşturmasına değinen Erdem, "Muhalefetin söylediklerinden farklı bir şey söylemiyoruz. Bakanımız da öyle söylüyor. Cumhurbaşkanımız da, sonuna kadar gidilmeli. Kim ne yaptıysa ortaya çıkarılmalı. Ama biz yıllarca uğraştığımız bu finansal piyasaları da düşünerek yapmalıyız. Bu yaşadığımız, örnekleme 'ya olabilir' manasında demiyorum ama dünyanın birçok ülkesinde de yaşanıyor. Bazen bir adım geri atarsın ama sıçrarsın. Şimdi biz bunun hem gereğini yapmalıyız hem de finansal piyasaları artık gelinen bu ekonomik boyutta düzeltmemiz gerektiğini bilmemiz lazım." ifadelerini kullandı.
AK Parti iktidarlarında yapılanları anlatan Erdem, "Vatandaşlarımızın satın alma gücü daha da artacak. Eğitim, sağlık altyapılarımız daha da iyi olacak. Sosyal ve yaşam standartlarına daha iyi noktalara getireceğiz. Milli gelirimiz 20 bin dolarların üzerine gelecek. Bunlar bize nitelikli istihdam ve beyin göçünü de tersine çevirecek inşallah." dedi.
Komisyonda, söz alan milletvekilleri şahısları adına görüşlerini dile getiriyor.
