Ekonomi Haber — TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (TİGEM) 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hesapları görüşüldü.
TİGEM Genel Müdürü Hasan Gezginç, kuruluşun, ülke genelinde 17 işletme, 3,3 milyon dekar tarım arazisi ve 8 bin personelle çalışmalarına devam ettiğini söyledi.
Tamamı sertifikalı tohum olmak üzere 2023'te 392 bin ton, 2024'te 297 bin ton ve 2026'da ise toplam 380 bin ton üretim gerçekleştirdiklerini ifade eden Gezginç, "Yine 2023'te 115 bin ton, 2024'te 140 bin ton, 2025'te 115 bin ton ve 2026'da da 233 bin ton hedefle çiftçilerimize tohumluk teminine devam etmekteyiz." dedi.
Gezginç, sığırcılık ihtisas alanı olarak 14 işletmede 6 ırk üzerine damızlık sığır yetiştiriciliği faaliyetlerini sürdürdüklerini bildirdi.
İşletmeleri uluslararası standartlara uygun hale getirmenin ve hayvan sağlığı hizmetlerinin etkin ve sürdürülebilir olmasını sağlamanın ana hedefleri olduğuna işaret eden Gezginç, "Bu amaçla damızlık sığır varlığımız 2012'de 21 bin başken, 2022'de 28 bin başa, 2025'te 50 bin başa ve 2026'da da 75 bin başa ulaşmıştır." diye konuştu.
Gezginç, yetiştiricilere her yıl ortalama 5 bin baş damızlık sığır dağıttıklarına dikkati çekerek, 2025'te bu sayının 10 bine çıktığını, bu yılki hedeflerinin ise 30 bin olarak belirlendiğini kaydetti.
"Damızlık koyun satışımız bu yıl 45 bine çıkarılacak"
Gezginç, geçen yıl başlatılan Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi kapsamında yapılanlara ilişkin şu bilgileri verdi:
"Et ve Süt Kurumu (ESK) tarafından angus ve hereford ırklarında 63 bin baş dişi hayvan getirtilmiştir. Bunlardan 31 bin başı Iğdır'daki Kazım Karabekir işletmemize, 28 bin başı Şanlıurfa Ceylanpınar işletmemize, 4 bin başı ise 3 farklı işletmemize alınmıştır. Bugüne kadar 10 bin 46 yetiştiricimize çağrı yapılmış, toplamda 25 bin 101 baş hayvan dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Şu an 1. etap 16. grubun çağrıları devam etmektedir. TİGEM-ESK işbirliğiyle besilik erkek sığır temini ve büyükbaş hayvan kesimi projesi kapsamında kapasite kullanım oranının artırılması ve ülkemizin kırmızı et arzının bir kısmının karşılanması amacıyla Ceylanpınar, Çukurova, Karacabey Konuklar ve Türkgeldi işletmelerimizde erkek besilik sığır yetiştiriciliği de yapılmaktadır. Damızlık koyun yetiştiriciliği 10 işletmemizde 11 yerli ve milli ırkla devam etmektedir. 2012'de 114 bin baş olan damızlık koyun varlığımız 2025'te 273 bin başa çıkarılmış ve yıllık ortalama 20 bin olan satış sayımız 2025'te 26 bine çıkarken, bu yıl da 45 bine çıkarılacaktır."
Gezginç, Kırsalda Bereket Küçükbaşa Destek Projesi kapsamında ise 1901 yetiştiriciye çağrı yapıldığını, haziran sonu itibarıyla 26 bin 200 damızlık koyun dağıtımı yapıldığını bildirdi.
Türkiye'de atçılığın gelişmesi ve gen kaynaklarının muhafazası çerçevesinde 3 işletmede 1500 hayvan varlığı ve safkan Arap atı yetiştiriciliğine devam ettiklerine işaret eden Gezginç, "Ülkemiz yarış sahalarında koşan Arap atlarının yüzde 22'si TİGEM yetiştirmesi atlardan, elde edilen ikramiyelerin de yüzde 30'u bu atlar aracılığıyla elde edilen ikramiyelerden oluşmaktadır." ifadesini kullandı.
"Tarımın stratejik önemi giderek artıyor"
TİGEM Genel Müdürü Gezginç, 2023'te 6,5 milyar lira olan tarımsal hasılalarının 2024'te 8,6 milyar liraya ve 2025'te de 12,9 milyar liraya çıktığını bildirerek, şunları kaydetti:
"Tedbirler ve tasarruflar sonucu dönem karımız 2023'te 1,6 milyar lira, 2024'te 1,2 milyar lira, 2025'te 880 milyon lira olarak gerçekleşmiştir. Son dönemde tarımın stratejik önemi giderek artmaktadır. Kuruluşumuzun çalışanları, her türlü teknolojiyi kullanarak bitkisel ve hayvansal üretim yapmaya devam etmektedir. Kuruluşumuz, ülkemizin sertifikalı tohum ve üstün vasıflı damızlık ihtiyacının önemli ölçüde yurt içi üretimden elde edilmesine ve ülkemizin tarım sektörünün gelişmesine önemli katkı sağlamıştır ve sağlamaya devam etmektedir. Önümüzdeki dönemde bu imkanları daha da arttırma arzusu içindeyiz."
Konuşmaların ardından komisyon üyelerinin sorularını da yanıtlayan Gezginç, Malatya'da kayıp atlarla ilgili iddialara ilişkin, atların 19'unun işletmeden kaçtığını, 6'sının da trafik kazasında telef olduğunu bildirdi.
Gezginç, Ceylanpınar Tarım İşletmesinde fıstık ihalesindeki iddialara ilişkin soru üzerine, "Açık ihale neticesinde söz konusu firma en yüksek fiyatı vererek ihaleyi almıştır. TİGEM'in bu iş dahil 139 ihalesinin 138'inin kefalet senedinde herhangi bir problem yaşanmamış, bu arkadaşta böyle bir sorun ortaya çıkmıştır. Kefalet senedini veren aracı firmanın ya da firmanın ruhsatı iptal edildiği için senet boşa düştü. Alacağımızı tahsil edemiyoruz. Hem ihaleyi alan firmaya hem aracı firmaya hem de sigortayı yapan ana firmaya suç duyurusunda bulunduk ve dava açtık." değerlendirmesinde bulundu.
Görüşmelerin ardından TİGEM'in 2023-2024 yıllarına ilişkin hesapları ibra edildi.
