Dünya Haberleri - Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te "Türk Dünyası Diyalogları: Ortak Gelecek, Ortak Vizyon" başlıklı panel düzenlendi.
Türkiye'nin 29-30 Ekim 2026'da ev sahipliğini yapacağı Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet Başkanları Zirvesi öncesinde, TDT üyesi ve gözlemci ülkelerde gerçekleştirilen panel serisinin dördüncü durağı Bişkek oldu.
Panel, milletvekilleri, diplomatik misyon temsilcileri, kamu kurumları, akademi, düşünce kuruluşları, güvenlik ve dış politika çevreleri ile uluslararası basın mensuplarını bir araya getirdi.
Yoğun katılımın olduğu panel programı Kırgız medyasından da büyük ilgi gördü.
Türk dünyasındaki stratejik işbirliği, ortak vizyon ve geleceğe yönelik entegrasyon adımlarının ele alındığı panelde Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran katılımcılara video mesajla hitap etti.
Türk devletleri arasında ortak vizyon vurgusu
Duran video mesajında, Türk dünyasının ortak tarih, dil ve kültürden beslenen güçlü bir medeniyet mirasına sahip olduğunu, bugün artan jeopolitik rekabet, enerji ve gıda güvenliği sorunları, düzensiz göç, siber tehditler ve dezenformasyon gibi çok boyutlu sınamalar karşısında Türk devletlerinin ortak akıl ve güçlü bir eş güdüm içerisinde hareket etmesinin önem taşıdığını söyledi.
Duran, TDT'nin bölgesel barışa katkı sunan ve ekonomik kalkınmayı destekleyen bir vizyonun taşıyıcısı olduğunu ifade etti.
Medya ve iletişim alanındaki işbirliğinin stratejik önemine de dikkati çeken Duran, dezenformasyon, nefret söylemi ve dijital manipülasyonla mücadelede bilgi ve tecrübe paylaşımının artırılması ve ortak platformların geliştirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Yapay zeka ve yeni iletişim teknolojilerinin Türk devletlerinin birlikte yön vermesi gereken alanlar olduğunu belirten Duran, Türkiye'nin TDT Dönem Başkanlığı sürecinde Türk dünyasının kurumsal bütünleşmesini ve küresel görünürlüğünü daha ileri taşımayı hedeflediğini dile getirdi.
"Türkiye, kardeş cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarını tanıyan ilk ülkedir"
Panelin açılışını yapan Türkiye'nin Kırgızistan Büyükelçisi Dr. Mekin Mustafa Kemal Ökem, "Türkiye, kardeş cumhuriyetlerinin bağımsızlıklarını tanıyan ilk ülkedir. 1990'lı yılların başından itibaren ikili ilişkilerin geliştirilmesinin yanı sıra Türk devletleri arasında çok taraflı işbirliğinin güçlendirilmesi dış politikamızın öncelikleri haline getirilmiştir." dedi.
Siyaset, diplomasi, tarih, güvenlik ve uluslararası ilişkiler alanlarında önemli birikime sahip isimleri ağırlamaktan büyük memnuniyet duyduklarını belirten Ökem, "Bu düşüncelerle, ülkemizin bu aşamada Ankara'da ev sahipliği yapacağı ve kardeşimiz Azerbaycan'dan dönem başkanlığını devralacağı 13. Zirve'nin, bu kardeşlik topluluğunun ortak geleceğine yönelik yeni ve somut adımlar atılmasına vesile olacağına inanıyoruz." diye konuştu.
Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi ve Milli İstihbarat Akademisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu Güney moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, eski Kırgızistan Cumhurbaşkanı Roza Otunbayeva, 28. Dönem MHP Samsun Milletvekili ve MHP Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. İlyas Topsakal, 28. Dönem AK Parti Karaman Milletvekili Selman Oğuzhan Eser, İstanbul Aydın Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ragıp Kutay Karaca ile Kırgızistan'ın ilk Meclis Başkanı Prof. Dr. Medetkan Şerimkulov konuşmacı olarak yer aldı.
Panelde, Türk devletleri arasındaki çok yönlü işbirlikleri, karşı karşıya kalınan güncel sınamalar, Teşkilatın geçmişten bugüne katettiği mesafe ve ortak alfabe konuları ele alındı.
Ayrıca ekonomik ve siyasi alandaki gelişmelerin yanı sıra iletişim, müşterek savunma sanayii hamleleri, doktrin birliği ve yapay zeka meselelerine ilişkin görüşler de Türk devletleri özelinde tartışıldı.
Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi ve Milli İstihbarat Akademisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu Güney, uluslararası sistemde kritik bir dönüşüm ve istikrarsızlık ortamının yaşandığı bu dönemde, Türk Devletleri Teşkilatının stratejik öneminin yanı sıra esnek yapısıyla özgün bir biçimde ilerlediğini ifade etti.
Güney ortak tarih, dil ve kültürün itici gücüyle ortaya çıkan işbirliğinin fonksiyonel biçimde geliştirildiğini, bu mekanizmanın esnek bir yapıda sürdürüldüğünü, her alanda işbirliği değil, farklı alanlarda ve farklı hızlarda ilerleyebilen esnek ve çok katmanlı bir işbirliği anlayışının benimsendiğini belirtti.
Eski Kırgızistan Cumhurbaşkanı Roza Otunbayeva, Türk Devletleri Teşkilatı kurulmadan önce Türk dünyası arasındaki ilişkilerin mesafeli ancak güçlü bir özlem ve ortak idealler etrafında şekillendiğini, bugün ise bu fikirlerin somut işbirliklerine dönüşmeye başladığını belirtti.
Otunbayeva ayrıca, Kırgızistan'ın diplomasi, eğitim ve medya başta olmak üzere birçok alanda Türkiye’nin birikim ve tecrübelerinden yararlandığını vurgulayarak, iki ülke arasındaki işbirliğinin daha da geliştirilmesi temennisinde bulundu.
28. Dönem MHP Samsun Milletvekili ve MHP Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. İlyas Topsakal, konuşmasında Kırgızların Türk tarihinin temel kaynaklarından Göktürk Kitabeleri’nde zikredilen ilk kavimlerden biri olduğunu belirterek, Türk tarihinin ana hatlarının bu coğrafyada şekillendiğini ifade etti.
Topsakal, dünyada hakim olmaya başlayan bölgesel konseptin bizleri tekrar ana kaynağımıza, kendi tarihimize ve coğrafyamıza dönmeyi zorunlu kıldığını ifade etti.
28. Dönem AK Parti Karaman Milletvekili Selman Oğuzhan Eser de coğrafi ve tarihsel yakınlığın yeterli olmadığını, ortak hafızayı ortak hedeflere, ortak hedefleri ise büyük işbirliklerine dönüştürmek gerektiğini, bu kapsamda ekonomiden eğitime, kültürden gençliğe, medyadan sivil topluma kadar her alanda bağlarımızı güçlendirmenin önemli olduğunu dile getirdi.
İstanbul Aydın Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ragıp Kutay Karaca, tarihsel ve kültürel bağların yanı sıra ekonomik birlikteliğin önemine dikkati çekerek Orta Koridor'un stratejik öneminin arttığını söyledi.
Karaca, koridora yönelik ortak hedefler belirlenmesi ve koordinasyonun güçlendirilmesi çağrısında bulunarak, Bişkek'te Türk Dünyası Lojistik ve Bağlantısallık Enstitüsü kurulmasını ve Güney Kafkasya'daki tamamlayıcı bağlantıların bölgesel barışı destekleyecek şekilde ele alınmasını önerdi.
Kırgızistan'ın ilk Meclis Başkanı Prof. Dr. Medetkan Şerimkulov ise tüm alanlarda işbirliğinin çok önemli olduğunu ancak en önemlisinin güvenlik, yakın coğrafyada yaşanan acıların yaşanmaması için ortak güvenlik mekanizmalarının hayati olduğunu ifade etti.
Panel programının ikinci bölümünde basın toplantısı düzenlendi.
Toplantıda panelistler, gazetecilerin sorularını yanıtlayarak özellikle Türk devletleri arasındaki işbirliğinin geliştirilmesinde TDT’nin rolü, dünyadaki büyük aktörlerin Türk coğrafyasına yaklaşımında öne çıkan parametreler, ortak alfabe çalışmaları, gençlerin potansiyel katkıları hakkında değerlendirmelerde bulundu.
