Dünya Haber — SpaceX'in Üst Yöneticisi (CEO) Elon Musk'ın sahibi olduğu Starlink uydu sisteminin askeri versiyonu olan Starshield sisteminin Ukrayna ordusuna sağladığı internet hizmetiyle ilgili sorunlar ABD-Ukrayna ilişkisinde gündeme oturdu.
Rusya-Ukrayna Savaşı tüm hızıyla devam ederken taraflar, birbirlerine uzun menzilli hava saldırıları düzenlemeye devam ediyor.
Saldırılarda birçok insan hayatını kaybederken son dönemlerde ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasındaki gerilimli ilişki Kiev yönetiminin savaş kapasitesini de etkiliyor.
Trump'a yakın iş insanı Musk'ın sahibi olduğu Starlink uydu sisteminin askeri versiyonu olan Starshield sisteminin Ukrayna ordusuna sağladığı internet hizmetiyle ilgili sorun da son zamanlarda iki ülke kamuoyunda sıkça gündeme getiriliyor.
Musk'ın, sistemin Ukrayna ordusuna sağladığı internet hizmetinin yavaşlatılması emrini verdiği öne sürülürken Ukraynalı yetkililer, Starlink'in Ukrayna’da tamamen kapatılmadığını ancak hız kısıtlamaları nedeniyle bazı askeri ve insani amaçlarla kullanımının sınırlandığını belirtiyor.
Zelenskiy, Ukrayna ordusunun kullandığı "askeri paket" internet hizmetinin çalışma hızının eski haline getirilmediğini vurguluyor.
Trump ise Ukrayna ordusuna sağlanan internet hizmetiyle ilgili sorunların çözüldüğünü duyduğunu ancak hala çözülmediyse Musk'la konuşacağını belirtti.
Musk'ın Ukrayna'ya internet sağlama konusunda "asla yanlış bir şey yapmayacağını" savunan Trump, bu ülkeye yönelik Starlink kısıtlamalarını kimin emrettiği konusunda ise fikrinin olmadığını dile getirdi.
Musk ise Starshield sisteminin Washington hükümetinin kontrolünde olduğunu savunarak hız veya kullanıma ilişkin her türlü kısıtlamanın ABD Başkanı tarafından kararlaştırıldığını söylüyor.
Öte yandan Musk, sık sık Zelenskiy'yi hedef alan açıklamalar yaparken dünkü paylaşımında "Elitler, Ukrayna'ya aktarılan yüz milyarlarca dolardan büyük servetler elde ederken halkın çocukları cephelerde ölmek üzere zorla askere gönderiliyor." ifadesini kullandı.
Batılı yetkililer ise Ukrayna'nın Starlink uydu sistemine "tam erişiminin" önemini vurgulayan açıklamalar yapıyor.
Ukrayna'nın kullandığı sisteme sınırlandırmaların sürme ihtimali, Kiev yönetimi açısından birçok alanda sorun teşkil ediyor.
Starlink’in Ukrayna ordusu için önemi
Açık kaynaklardan edinilen bilgilere göre Starlink, Dünya'nın yaklaşık 550 kilometre üzerinde, alçak Dünya yörüngesinde (LEO) hareket eden binlerce uydunun internet trafiğini taşımasıyla öne çıkan bir sistem.
Starlink'in avantajı olarak geleneksel internet altyapısının aksine fiber optik kablolara veya baz istasyonlarına ihtiyaç duymadan yüksek hızlı internet bağlantısı sağlaması gösteriliyor. Sistem ayrıca geleneksel sabit yörüngeli haberleşme uydularından alçakta çalışarak gecikme süresini düşürüyor.
Askeri kullanım için geliştirilmiş uydu ağı Starshield ise Starlink'e göre daha gelişmiş güvenlik özelliklerine sahip.
Starshield sistemi, askeri operasyonların ihtiyaçlarına uygun haberleşme kabiliyetleriyle ticari Starlink hizmetinden ayrılıyor.
Ukrayna, savaşın başından beri Starlink'i, 2024'ten itibaren de Starshield'i yoğun olarak kullanırken bu sayede askeri personel altyapı tahrip edilse dahi operasyonlara devam edebiliyor.
Ukrayna ordusu sistemleri, cephedeki birliklerle karargah arasında haberleşme, insansız hava araçları (İHA) operasyonları, uzaktan görüntü aktarımı, keşif ve gözetleme, savunma gibi birçok alanda da kullanıyor.
Starlink ve Starshield kullanımıyla Ukrayna'ya ait İHA'lar, uzun mesafelerde operatörleriyle bağlantılarını koruyabilirken Rusya'nın bazı elektronik karıştırma yöntemlerinin etkisini azaltabiliyor.
Starshield donanımına sahip bazı Ukrayna saldırı İHA'larının, saatte 160 kilometre veya daha yüksek hızlarda seyrettiği bildirilirken bunlar Kiev'in Rusya'ya yönelik orta menzilli saldırılarının temel unsurlarını oluşturuyor.
Ukrayna, yüksek hızlı Rus İHA'larının saldırılarından korunmak amacıyla da sistemi yoğun biçimde kullanıyor. Starshield'lere yönelik olası hız kısıtlamalarının devamının Ukrayna'nın bazı Rus İHA'larına karşı koymasını zorlaştıracağı kaydediliyor.
Ukrayna basınında Şubat 2025'te yer alan tahminlere göre, ülkede yaklaşık 160 bin Starlink terminali bulunurken bunların 100 bin kadarının ordu tarafından kullanıldığı değerlendiriliyor.
Öte yandan, şubatta Rusya'nın izinsiz kullandığı söylenen Starlink terminalleri devre dışı bırakılırken bunun, Rus ordusunun saldırı kapasitesine zarar verdiği öne sürülmüştü.
