Ekonomi Haber — TUNAHAN KÜKÜRT - Dolar bazlı küresel yatırım araçları arasında yılın dokuz ayında ABD borsa endeksleri yükselişleriyle öne çıkarken, altın, gümüş ve bitcoin değer kaybetti.
Nasdaq 100 endeksi, söz konusu dönemde yüzde 19,42 yükselişle incelenen yatırım araçları arasında ilk sırada yer alırken, onu yüzde 10,95 artışla S&P 500 endeksi ve yüzde 5,25 yükselişle Dow Jones endeksi izledi.
Altının ons fiyatı yüzde 4,20, bitcoin yüzde 4,52 gerilerken, gümüşün ons fiyatı yüzde 20,80 düşüşle en fazla kaybettiren yatırım aracı oldu.
Yatırım araçlarından S&P 500 endeksi 7.816,70 puanla, Nasdaq 100 endeksi 30.770,63 puanla, Dow Jones endeksi 54.744,33 puanla, altının ons fiyatı 5.595,47 dolarla ve gümüşün ons fiyatı 121,65 dolarla yıl içindeki rekorlarını tazelerken, bitcoin 97.860,60 dolarda kalarak 126.198,07 dolarlık rekorunu yenileyemedi.
Fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikası, Orta Doğu'daki çatışmalar ve yapay zeka yatırımları etkili oldu.
ABD pay piyasalarında şirketlerin beklentileri aşan finansal sonuçları ve yapay zeka altyapısına yönelik harcamalar yükselişi desteklerken, güçlenen dolar ve yükselen tahvil getirileri yıl başında güvenli liman ve faiz indirimi beklentileriyle değer kazanan değerli metalleri baskıladı.
Orta Doğu'daki çatışmaların enerji arzına ilişkin kaygıları artırması, petrol fiyatları ve enflasyon beklentilerini piyasaların gündemine taşıdı. Fed, 16 Eylül'de politika faizi aralığını 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına yükseltti.
Bu gelişmelerle birlikte dönem içindeki en düşük ve en yüksek seviyeler arasındaki fark, gümüşte yüzde 122,07, bitcoinde yüzde 69,46, altında yüzde 41,90, Nasdaq 100'de yüzde 34,71, S&P 500'de yüzde 23,74 ve Dow Jones'ta yüzde 21,50 olurken, en geniş fiyat dalgalanması, iki katı aşan farkla gümüşte görüldü.
Altında tarihi zirvenin ardından faiz ve dolar baskısı
Altının ons fiyatı, yıl başındaki 4 bin 339,49 dolar seviyesinden yüzde 4,20 düşüşle üçüncü çeyreğin sonunda 4 bin 157,41 dolara geriledi.
Altının ons fiyatı, 29 Ocak'ta 5 bin 595,47 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, 30 Haziran'da enflasyona ilişkin endişeler ve büyük merkez bankalarının faiz artırımı beklentileriyle 3 bin 943,29 dolara kadar geriledi.
Altının ocaktaki rekor yükselişinde ekonomik ve jeopolitik belirsizliklerle güçlenen güvenli liman talebinin yanı sıra altına dayalı fonlara girişler etkili oldu.
Rekorun ardından yaşanan sert satışlarda, enflasyon endişeleriyle değişen para politikası beklentileri ve doların güçlenmesi öne çıktı.
Gümüşte rekor fiyatın ardından sert düşüş
Gümüşün ons fiyatı, yıl başındaki 76,29 dolar seviyesinden yüzde 20,80 değer kaybederek üçüncü çeyreğin sonunda 60,43 dolara geriledi.
Gümüşün ons fiyatı, 29 Ocak'ta 121,65 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesini görürken, 17 Temmuz'da 54,78 dolara kadar gerileyerek yıl içindeki en düşük seviyesini gördü.
Yatırımcı ilgisi, fiziki piyasadaki likidite sıkışıklığı ve arz-talep dengesine ilişkin beklentiler yılın başındaki yükselişte öne çıktı. Nisanda yayımlanan tahminlere göre, gümüş piyasasının 2026'da üst üste altıncı yıl arz açığı vermesi ve açığın 46,3 milyon ons düzeyinde gerçekleşmesi öngörüldü.
Rekor sonrasındaki sert fiyat hareketlerinde doların seyri, faiz beklentileri ve vadeli piyasalardaki teminat artışları da rol oynadı.
Bitcoinde tarihi rekor aşılamadı
Bitcoin'in fiyatı, yıl başındaki 87 bin 508,83 dolar seviyesinden üçüncü çeyreğin sonunda 83 bin 553,85 dolara gerileyerek bu dönemde yüzde 4,52 değer kaybetti.
Bitcoin, dönem içinde 14 Ocak'ta en yüksek 97 bin 860,60 dolar seviyesini, 1 Temmuz'da ise en düşük 57 bin 747,76 dolar seviyesini gördü. Bitcoin'in dönem içindeki en yüksek fiyatı, 6 Ekim 2025'te kaydedilen 126 bin 198,07 dolarlık tarihi zirvenin altında kaldı.
Risk iştahındaki zayıflama ve bitcoine dayalı yatırım ürünlerinden çıkışlar, yılın ilk yarısında fiyatlamalarda etkili oldu.
Fonlara girişler eylülde güçlenirken, fonlara yönelik talebin toparlanması bitcoin fiyatının eylüldeki yükselişini destekledi.
Kripto paralara yönelik düzenleme tarafında ise ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), 17 Eylül'de belirli tokenlaştırılmış payların işlem gördüğü dağıtık defter tabanlı platformlar ve bu paylara yönelik belirli likidite sağlayıcıları için geçici ve koşullu muafiyetler tanıdı.
S&P 500’de şirket karları tarihi zirveyi destekledi
S&P 500 endeksi, yıl başındaki 6.896,24 puandan eylül sonunda 7.651,54 puana çıkarak bu dönemde yüzde 10,95 yükseldi.
Endeks, 30 Mart'ta 6.316,91 puana kadar geriledikten sonra toparlanarak 13 Ağustos'ta 7.816,70 puanla tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü.
Orta Doğu'daki gelişmelerin petrol fiyatlarını yükseltmesi ve artan enflasyon beklentilerinin Fed'in para politikasını etkilemesi, endeksleri baskılayan başlıca unsurlar olarak öne çıktı.
Yükselişte ise şirketlerin beklentileri aşan finansal sonuçları etkili oldu. İkinci çeyrek sonuçlarını ağustosun ikinci yarısı itibarıyla açıklayan 450'den fazla S&P 500 şirketinin yaklaşık yüzde 85'i kar beklentilerini aştı.
Bununla birlikte, bazı büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka girişimlerindeki yatırımlarından kaynaklanan değerleme kazançları da raporlanan kar artışında pay sahibi oldu. Bu durum, yatırımcıların kar büyümesinin sürdürülebilirliğine ilişkin değerlendirmelerinde öne çıktı.
Enflasyon verileri de yakından izlendi. ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), 13 Ağustos'ta açıklanan verilere göre temmuzda aylık bazda değişmedi. Enerji fiyatları ve tahvil getirilerindeki yükseliş ise eylülde güçlü bilanço görünümüne rağmen pay piyasalarında dönem dönem baskı oluşturdu.
Nasdaq 100’de yapay zeka yatırımlarıyla yeni rekor
Nasdaq 100 endeksi, yıl başındaki 25.462,56 puandan yüzde 19,42 yükselişle üçüncü çeyreğin sonunda 30.408,50 puana çıktı.
Endeks, 30 Mart'ta 22.841,42 puana kadar gerilemesinin ardından toparlanarak 22 Eylül'de 30.770,63 puanla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlar, yarı iletken, veri merkezi donanımı ve bulut hizmetleri şirketlerinin büyüme beklentilerini destekledi. Yapay zekaya yönelik yatırımcı ilgisi ve yarı iletken bağlantılı şirketlerin güçlü performansı, endeksin ikinci çeyrekteki toparlanmasında öne çıktı.
Dow Jones endeksi pozitif seyretti
Dow Jones endeksi, yıl başındaki 48.367,06 puandan eylül sonunda 50.906,05 puana çıkarak bu dönemde yüzde 5,25 yükseldi.
Endeks, 30 Mart'ta 45.057,28 puana kadar geriledikten sonra toparlanarak 5 Ağustos'ta 54.744,33 puanla tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü.
Dow Jones'un daha sınırlı yükselişinde, sanayi ve finans ağırlıklı yapısı nedeniyle büyüme odaklı teknoloji hisselerine kıyasla daha dengeli bir performans sergilemesi etkili oldu.
