AfD'nin Saksonya-Anhalt zaferinin ardından gözler Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern'deki seçimlerde

Dünya Haberleri - SALİH OKUROĞLU - Almanya'da Almanya için Alternatif (AfD) partisinin, Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi seçiminde yüzde 43,8 oyla açık farkla birinci olması, gözleri 20 Eylül'de sandığa gidecek Berlin ile Mecklenburg-Vorpommern'e çevirdi.

Geçici resmi sonuçlara göre, 83 sandalyeli Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisinde 39 milletvekili çıkaran AfD, 42 sandalyeli mutlak çoğunluğun 3 sandalye gerisinde kaldı.

AfD, 2021'de yüzde 20,8 olan oy oranını iki katından fazlasına çıkardı. Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) ise 19,9 puan kaybederek yüzde 17,2'ye geriledi.

Anketlere göre AfD, Mecklenburg-Vorpommern'de de birincilik adayı olarak öne çıkarken Berlin'de dört parti birkaç puanlık aralıkta sıralanıyor. İki eyalette de seçimi birinci tamamlayan partinin hükümeti kuracağı garanti görülmüyor.

Berlin'de dört partili yarış

Berlin'deki meclis seçimi, eyalet hükümetinin yapısını belirleyecek. Seçim aynı zamanda Saksonya-Anhalt sonucunun federal siyasette oluşturduğu etkinin ilk göstergelerinden biri olacak.

Kamu yayıncısı Rundfunk Berlin-Brandenburg (RBB) için Infratest dimap tarafından yapılan ankette, CDU yüzde 21, Sol Parti yüzde 19, AfD ve Yeşiller yüzde 18'er destek aldı. Federal hükümetin küçük ortağı Sosyal Demokrat Partinin (SPD) oyu yüzde 11'e gerilerken Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı (BSW) yüzde 4'te kaldı.

INSA'nın son araştırmasında da CDU'ya destek yüzde 20, Sol Partiye yüzde 19 ve AfD'ye yüzde 18 olarak kaydedildi. SPD ile Yeşiller yüzde 15'er destek aldı.

Bu oranlar, mevcut CDU-SPD hükümetinin çoğunluğu kaybedeceğine işaret ediyor. Seçimden sonra CDU-SPD-Yeşiller veya Sol Parti-SPD-Yeşiller koalisyonlarının kurulabileceği değerlendiriliyor.

CDU, SPD, Sol Parti ve Yeşillerin AfD ile koalisyonu reddetmesi nedeniyle parti seçimi birinci tamamlasa bile hükümet kurabilecek ortağa sahip görünmüyor.

Uzmanlar, buna karşılık Saksonya-Anhalt zaferinin AfD'ye ivme kazandırabileceği, aynı zamanda AfD karşıtı seçmenleri Sol Parti veya Yeşiller etrafında harekete geçirebileceği tahminlerini yapıyor.

Berlin'de konut ve kira fiyatları seçim kampanyasının başlıca yerel gündemini oluştururken mevcut CDU-SPD hükümetinden memnun olmayanların oranı yüzde 77'ye ulaşıyor.

Mecklenburg-Vorpommern'de Af

D ile SPD arasındaki fark azalıyor

Kamu yayıncısı NDR için Infratest dimap tarafından yapılan son ankette, AfD yüzde 35, mevcut Eyalet Başbakanı Manuela Schwesig'in SPD'si yüzde 32 destek aldı.

Anket sonuçlarına göre Sol Parti yüzde 11, CDU yüzde 8, Yeşiller yüzde 5 ve BSW yüzde 4 oy oranına ulaştı.

Forsa'nın Ostsee-Zeitung için yaptığı araştırmada ise AfD yüzde 37, SPD yüzde 28, Sol Parti yüzde 11, CDU yüzde 10, Yeşiller yüzde 5 ve BSW yüzde 4 destek aldı.

İki araştırmada da SPD-Sol Parti hükümeti çoğunluğunu kaybediyor.

Infratest dimap sonuçları, Yeşillerin yüzde 5 barajını geçmesi halinde SPD-Sol Parti-Yeşiller koalisyonuna imkan verirken Forsa araştırmasındaki oranlar bu üçlüye yetmiyor.

AfD'nin parti tercihlerinde önde bulunmasına karşın seçmenlerin yüzde 56'sı SPD, yüzde 31'i AfD liderliğinde hükümeti tercih ediyor. Eyalet başbakanının doğrudan halk tarafından seçilmesi durumunda Schwesig'i tercih edeceğini belirtenlerin oranı yüzde 60 olurken, AfD'nin adayı Leif-Erik Holm'a destek yüzde 25'te kaldı.

CDU'nun hem AfD hem de Sol Parti ile koalisyonu reddetmesi, SPD-Sol Parti-Yeşiller ittifakının çoğunluğa ulaşamaması halinde hükümet kurma sürecini zorlaştırabilir.

BSW'nin tutumu hükümet hesaplarını etkileyebilir

Her iki eyalette de yüzde 4 düzeyinde ölçülen BSW'nin seçim barajını geçip geçememesi, sandalye dağılımını ve hükümet seçeneklerini değiştirebilir.

BSW'nin Saksonya-Anhalt'taki baş adayı Thomas Schulze, seçimlerin ardından AfD dahil bütün partilerle görüşeceklerini açıkladı. BSW milletvekillerinin eyalet başbakanı seçiminin olası üçüncü turunda çekimser kalması, bu turda en fazla oyu alan adayın seçilmesi nedeniyle AfD adayının önünü açabilir.

Mecklenburg-Vorpommern BSW teşkilatı, AfD ile koalisyon kurmayacağını açıklarken partiler üstü bir başbakan ile bakanların uzmanlıklarına göre belirleneceği bir hükümet modelini savunuyor. Teşkilat, bu modelde AfD dahil mecliste temsil edilen tüm partilerle somut konular temelinde işbirliği yapılabileceğini belirtiyor.

Öte yandan, BSW'nin AfD ile işbirliğine yaklaşımı ve federal yönetimle yaşanan görüş ayrılıkları, parti içindeki bölünmeyi derinleştirdi. Thüringen'de BSW listesinden seçilen 15 milletvekilinden 13'ü partiden ayrıldı. Katja Wolf çevresindeki eski BSW üyeleri Thüringen. Gerecht adlı yeni parti kurarken 10 milletvekili aynı adla yeni meclis grubu oluşturmayı planlıyor.

Merz üzerindeki baskı arttı

Saksonya-Anhalt sonucu, Başbakan ve CDU Genel Başkanı Friedrich Merz açısından da ağır siyasi yenilgi olarak değerlendiriliyor.

Merz, CDU yönetiminin sonuç karşısında derin şok yaşadığını belirterek, bunun partinin yıllar, hatta on yıllardır aldığı en ağır yenilgi olduğunu söylemişti.

Kendi liderliğinin de seçim kampanyasında önemli tartışma konusu olduğunu kabul eden Merz, ekonomik ve sosyal reform programını sürdürmekte kararlı olduğunu belirterek, Vazgeçmek benim için bir seçenek değil. ifadelerini kullanmıştı.

Eylül ayı ARD-DeutschlandTrend araştırmasında Almanların yalnızca yüzde 13'ü Merz'in çalışmalarından memnun olduğunu belirtirken yüzde 83'ü olumsuz görüş bildirdi. AfD yüzde 27 ile ülke genelinde birinci sırada yer alırken CDU ve CSU yüzde 21'de kaldı.

Federal hükümetin diğer ortağı SPD'den ise seçim sonucunun federal hükümete verilmiş bir mesaj olduğu ve emeklilik, bakım sistemi ile bütçe politikalarının yeniden değerlendirilmesi gerektiği yönünde açıklamalar geldi.

Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern seçimleri, CDU'nun Saksonya-Anhalt'taki yenilgisinin tek bir eyaletle sınırlı kalıp kalmayacağını göstermesi bakımından Merz ve federal hükümet için yeni bir sınav olarak görülüyor.