Bakan Gürlek, HSK'nin Yargının Etkinliği İzleme ve Değerlendirme Toplantısında konuştu

İstanbul Haberleri - Adalet Bakanı Akın Gürlek, Son 6 ayda toplam 196 yeni mahkeme kurduk, 284 mahkemeyi faaliyete geçirdik ve 180 ihtisas mahkemesi kurulmasına ilişkin karar aldık. Ayrıca 982 adli yargı ve 52 idari yargı olmak üzere toplamda 1034 hakim ve savcı yardımcısını göreve başlattık. Şimdi bu kapasiteyi ihtiyaç duyulan yerlere yönlendirerek dosya birikimine yol açan dengesizlikleri gidereceğiz. dedi.

Hakimler ve Savcılar Kurulunca (HSK) Şişli'de bir otelde düzenlenen Yargının Etkinliği İzleme ve Değerlendirme Toplantısı'nın açılış konuşmasını gerçekleştiren Gürlek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kamuoyuna açıkladığı dördüncü yargı reformu stratejisi doğrultusunda, Adalet Bakanlığının HSK ile yargı hizmetlerini daha etkin, hızlı ve erişilebilir kılmak için çalıştığını dile getirdi.

Gürlek, Bugün 597 mahalde 26 bin 777 hakim ve cumhuriyet savcımız görev yapıyor. Bu büyük teşkilatın imkanlarını geliştirirken, vatandaşlarımızın adalete makul sürede ulaşmasını önceliğimiz olarak görüyoruz. Hızlı bir yargıdan söz ederken kastımız, dosyayı aceleyle kapatmak değildir. Her dosyaya gereken özeni gösterecek, fakat kimsenin hakkına kavuşmak için gereksiz yere beklemesine de razı olmayacağız. diye konuştu.

Bir dosya yıllarca bekletildiğinde, yalnızca yargılamanın uzamadığını, bir insanın hayatındaki belirsizliğin de uzadığını, hakkını arayan vatandaş için adaletin sonunda ulaşacağı karardan ibaret olmadığını aktaran Gürlek, söz konusu karara makul sürede ulaşabilmesinin de adaletin gereği olduğunu, bunun için çalışırken adil yargılanma hakkından, hakimlik teminatından ve mahkemelerin bağımsızlığından asla ödün vermeyeceklerini söyledi.

Gürlek, bu amaçla, adli yargı ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri adalet komisyonları bünyesinde, mülhakat adliyelerini de kapsayan 204 birimde Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarını faaliyete geçirdiklerini, bu büroların özellikle uzun süren soruşturma ve yargılamalarda gecikmenin idari ve teknik nedenlerini tespit ederek çözüm için gerekli adımları atacaklarını aktardı.

Sorunun kaynağını bulacak, çözülebilen bir engeli kaldıracağız

Bakan Gürlek, Örneğin iş dağılımındaki bir aksaklık, personel ihtiyacı veya teknik bir engel yargılamayı uzatıyorsa bunun tespit edilmesini, ilgili idari birim tarafından giderilmesini sağlayacağız. Gecikmiş dosyaya uzaktan bakıp genel bir açıklamayla yetinmeyeceğiz. Sorunun kaynağını bulacak, çözülebilen bir engeli kaldıracağız. ifadelerini kullandı.

Bakan Gürlek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

Burada altını özellikle çizmek isterim, hiçbir idari mekanizma, hakimin vicdani kanaatinin veya cumhuriyet savcısının soruşturma yetkisinin yerine geçemez. Yargılamanın içeriğine ve sonucuna hiçbir şekilde müdahale edilmeyecektir. Mahallinde giderilebilecek idari ve teknik sorunlar yerinde çözülecektir. Yerel imkanları aşan yapısal meseleler ise Bakanlığımızın ve Hakimler ve Savcılar Kurulumuzun ilgili birimlerine iletilerek çözülecektir. Büroların kuruluşuna ve işleyişine ilişkin uygulama birliğini sağlamak için hazırladığımız rehberi de teşkilatımızla ve kamuoyuyla paylaştık.

Başsavcılıklara ve Adalet Komisyonu Başkanlıklarına bu süreçte önemli görevler düştüğünü, başsavcılıkların soruşturmalarda, adalet komisyonu başkanlarının ise dava dosyalarında gecikmeye yol açan idari ve teknik nedenleri izleyeceklerini ifade eden Gürlek, gecikmenin nedenlerini ve çözüm yollarını belirleyerek gerekli idari tedbirlerin alınmasına öncülük edeceklerini, hakimler ve cumhuriyet savcılarının da kendi imkanlarıyla aşamadıkları idari ve teknik güçlüklerde bu destekten yararlanacaklarını söyledi.

Bakan Gürlek, konuşmasında, Bakanlığımız ve Kurulumuz, kendilerine iletilen yapısal sorunlar için süratle harekete geçecektir. Dosyayı en iyi bilen meslektaşlarımız, birimlerimiz kendi görev alanlarında çözüm üretecektir. Herkes üzerine düşeni zamanında yaptığında, gecikme karşısında çaresiz kalmayacağız. HSK bünyesinde Yargının Etkinliği Bürosunun fiziki imkanlarını ve insan kaynaklarını da güçlendirdik. Böylece sahadan gelen sorunları daha yakından izleyip çözümünü takip edeceğiz. Mahallinde çözülemeyen bir meselenin merkezde cevapsız kalmasına izin vermeyeceğiz. Sahadan gelen her tespiti, alınan tedbirin sonucuna kadar takip edeceğiz. diye konuştu.

Vatandaşın gecikmeyle ilgili sesini doğrudan duyabilmek için Alo Adalet 135 hattını da kurduklarını hatırlatan Gürlek, Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünün geliştirdiği yazılım ve merkezde kurulan çağrı merkeziyle, yapay zeka desteğiyle birlikte kurduklarını, sistemin Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerinde pilot olarak uygulamaya geçtiğini belirtti.

Gürlek, ilk etapta 5 yılı aşan davalar ve 3 yılı aşan soruşturmalar için vatandaşların bu hatta başvurabileceklerini, gecikme nedeni hakkında bilgi alabileceklerini, süreci hızlandırabilecek idari tedbirlerin değerlendirilmesini isteyebileceklerini söyledi.

Pilot uygulamanın ardından hattı ekim ayında Türkiye genelinde hizmete sunmayı planladıklarını, burada amacın hakime veya cumhuriyet savcısına dosyanın nasıl sonuçlanacağını söylemek olmadığını ifade eden Gürlek, vatandaşın gecikmeye dair başvurusunu alıp idari ya da teknik bir çözüm mümkünse ilgili birimleri harekete geçirmek olduğunu aktardı.

Gürlek, bu ayrımı uygulamanın her aşamasında titizlikle koruyacaklarını, Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının Alo Adalet Hattı'nın kurumsal altyapısını da oluşturduğunu, vatandaşla yargı birimleri arasında bilgi akışının sağlanacağını, başvuruların ve gecikme nedenlerinin ilgili birimlere ulaşmasına yardımcı olacağını, vatandaşa bir başvuru kapısı açarken, o kapıdan gelen talebin teşkilat içinde karşılıksız kalmamasını da sağlamış olacaklarını dile getirdi.

Bakan Gürlek, şöyle devam etti:

İlk aşamada 3 yılı aşan soruşturmalar ile 5 yılı aşan dava dosyalarına odaklandık. Fakat hedefimiz yalnızca yıllanmış dosyaları eritmek olamaz. Asıl hedefimiz, yeni dosyaların da yıllanmasına izin vermeyen, bütün soruşturma ve yargılamaları makul sürede, belirlenen hedef süreler içinde tamamlayan bir işleyiş kurmaktır. Ayrıca UYAP altyapısında yapay zeka teknolojilerinden de etkin yararlanılmasına yönelik çalışmalar, yargı süreçlerinin hızlandırılması ve adalet hizmetlerinde verimliliğin artırılması hedefleri doğrultusunda sürdürülmektedir. Bu kapsamda 'UYAP AI' projesinin faaliyete geçirilmesine ilişkin süreci hızlandırıyoruz. Yargılamaların süresini etkileyen iş yükü ve kadro dağılımını da ele alıyoruz. Son 6 ayda toplam 196 yeni mahkeme kurduk, 284 mahkemeyi faaliyete geçirdik ve 180 ihtisas mahkemesi kurulmasına ilişkin karar aldık. Ayrıca 982 adli yargı ve 52 idari yargı olmak üzere toplamda 1034 hakim ve savcı yardımcısını göreve başlattık. Şimdi bu kapasiteyi ihtiyaç duyulan yerlere yönlendirerek dosya birikimine yol açan dengesizlikleri gidereceğiz.

Dosyanın karara bağlanması kadar gerekçeli kararın zamanında yazılmasının da önemli olduğunu dile getiren Gürlek, HSK'nin dönemsel kontrolleri ve gelen ihbarlar üzerine bu alanda iyileştirme gördüklerini, kararların gerekçeleri onaylanmadan terfi değerlendirmesinde esas alınmamasına ilişkin HSK ilke kararıyla, yalnızca yazımdan kaynaklanan gecikmelere karşı da somut adım attıklarını söyledi.

Gürlek, duruşmanın bitmesi, vatandaşın bekleyişinin bittiği anlamına gelmediğini, gerekçeli kararın zamanında yazılmadığında vatandaşın hakkına ulaşmasının da geciktiğini, bu nedenle kararın gerekçesini ve zamanında yazılmasını, yargı hizmetinin ayrılmaz bir parçası olarak gördüklerini söyledi.

Öte yandan, uzun süredir bekleyen dosyaların çoğu zaman hacimli ve emek isteyen dosyalar olduğunu, bu dosyalara zaman ayıran meslektaşlarının emeğini görmeleri gerektiğini, gecikmiş dosyaları karara bağlayan hakimlerin lehine, terfide iş yüzdesine ilave puan verilmesini sağlayacak düzenlemeyi planladıklarını belirtti.

Önünüze gelen dosya ne kadar hacimli, ne kadar eski olursa olsun üzerine kararlılıkla gidin

Akın Gürlek konuşmasında, Buradan hakim ve cumhuriyet savcısı arkadaşlarıma sesleniyorum: Önünüze gelen dosya ne kadar hacimli ne kadar eski olursa olsun, üzerine kararlılıkla gidin. Çünkü her dosyanın ardında adalet bekleyen bir insan vardır. Kendimizi onun yerine koyalım. Çalışmanızı aksatan idari veya teknik bir engelle karşılaştığınızda cumhuriyet başsavcılarımız, adalet komisyonu başkanlarımız, Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları, Hakimler ve Savcılar Kurulumuz ve Bakanlığımız her zaman sizin yanınızda olacaktır. Hiçbir meslektaşımızı bu güçlüklerle baş başa bırakmayacağız. dedi.

Soruşturmalardaki iş yükünü dengelemek için HSK Birinci Dairesinin bu hafta aldığı kararla, cumhuriyet başsavcı vekilleri ve asliye ceza merkezlerinde cumhuriyet başsavcılarının soruşturma dosyalarından belirli oranda iş üstlenmesini düzenleyen taslak metnin Genel Kurul gündemine alınmasına karar verildiği yönünde adım attıklarını aktaran Gürlek, böylece hem tecrübelerinden daha fazla yararlanacaklarını hem de dosyaların sonuçlanmasına katkı sağlayacaklarını aktardı.

Gürlek, yargı mensuplarının çalışma hayatını doğrudan ilgilendiren atama sistemini de daha öngörülebilir hale getirdiklerini, HSK Genel Kurulunun kararıyla, yer değiştirme suretiyle atamalarda hizmet puanını temel ölçüt olarak kabul ettiğini, görev yapılan mahallin katsayısı ve fiili hizmet süresi üzerinden hesaplanacak puan, meslektaşları tarafından önceden görülebileceğini, terfi, teftiş ve disiplin durumlarının puana nasıl yansıyacağına ilişkin esasları da ayrıca belirleyeceklerini kaydetti.

Kararda öngörülen istisnalar saklı kalmak üzere, bu sistemi 2027 yılı Ana Yaz Kararnamesi'yle uygulamaya geçireceklerini, atama ölçütlerinin önceden bilinmesinin meslektaşlarının çalışma huzuruna ve teşkilata duyduğu güvene katkı sağlayacağını belirten Gürlek, Bütün bu adımları bir hedef için atıyoruz, vatandaşımızın hakkına adil bir yargılama sonunda ve makul sürede ulaşılabilen bir yargı için. Yargıya duyulan güven, açıkladığımız tedbirlerin adliyelerimizde nasıl hayata geçirildiğiyle güçlenecektir. Bu nedenle bugün sizlerin tecrübesine, tespitlerine ve açık sözlü önerilerine ihtiyaç duyuyoruz. dedi.

Milletimizin ekonomik haklarına göz diken çıkar odaklarının hileli yöntemlerle ortaya koyduğu usulsüzlükleri tespit etmek ve hukuku süratli bir şekilde işletmek için ciddi görevlerimiz var

Bakan Gürlek, İstanbul'un dosya sayısı ve uyuşmazlıkların çeşitliliği bakımından bu çalışmaların sonuçlarını görmek için önemli bir uygulama alanı olduğunu, bugün yapılacak oturumlarda etkinlik bürolarının işleyişini, geciken dosyaların durumunu ve karşılaştıkları güçlükleri açıkça konuşmalarını istediğini söyledi.

Burada dile getirilen hiçbir somut sorunu yalnızca toplantı notlarında bırakmak istemediğini, tespitleri alacakları yeni kararları, sahadaki uygulamaya yansıtacaklarını dile getiren Gürlek, şöyle devam etti:

Şunu unutmayalım, Türkiye, adalet alanında yoğun ve çok yönlü bir gündemden geçiyor. Üzerimizde büyük sorumluluk bulunuyor, vatandaşlarımızın bizden beklentileri de her geçen gün artıyor. Suç örgütlerinin aktif yapı stokundan faili meçhul ve uzun süredir çözülemeyen dosyalara kadar önümüzde geniş bir mücadele alanı bulunuyor. Bunun yanında, son günlerde de şahit olduğumuz üzere, milletimizin ekonomik haklarına göz diken çıkar odaklarının hileli yöntemlerle ortaya koyduğu usulsüzlükleri tespit etmek ve hukuku süratli bir şekilde işletmek için ciddi görevlerimiz var.

HSK'nin de süreç boyunca yargı işleyişini pürdikkat takip etmesi, aksayan her noktayı zamanında tespit etmesi ve gerektiğinde ve etkili hamleler yapmasının şart olduğunu ifade eden Gürlek, Bizim derdimiz, vatandaşlarımızın yargıya güvenle başvurabildiği güçlü ve sağlam bir adalet düzenini korumaktır. Adalet hızlı ve güvenilir olduğu sürece Türkiye güçlü ve huzurlu olur. ifadelerini kullandı.

Bakan Gürlek konuşmasını şöyle tamamladı:

Bugün burada toplantımızın asıl amacı HSK kurulumuz burada, üyelerimiz, başkanvekillerimiz, daire başkanlarımız burada. Hep birlikte yargının sorunları varsa bunları dile getirmek. Burada HSK üyelerimizle ayrı ayrı oturumlar yapacak, sizin notlarınızı alacak, hep birlikte bir aksaklık varsa işlenen bir yön varsa, bu konuda HSK olarak ve Bakanlık olarak biz her zaman sizin yanınızdayız. İdari olarak yapılması gereken işler konusunda sizin yanınızdayız. HSK Başkanvekilimiz, daire başkanımız, kıymetli üyelerimiz, hepimiz bunun için geldik. Sizlerden gelecek öneriler çok önemli. Biliyorsunuz yeni yargı paketimiz var, bazı şeyleri kanunla çözebiliyoruz, bazı şeyleri de HSK uygulamasıyla çözebiliyoruz. Biz enerjimizi tamamen yargının hızlanması için, meslektaşlarımızın sorunlarının çözülmesi için verimli bir şekilde kullanmaya çalışıyoruz. Sizlerden de bu konularda çekimser olmamanızı, önerileriniz, görüşleriniz varsa burada katkı sağlamanızı temenni ediyorum.

Törene, Adalet Bakan Yardımcısı Sedat Ayyıldız, HSK Başkanvekili ve 2. Daire Başkanı Fuzuli Aydoğdu, HSK 1. Daire Başkanı Turan Kuloğlu, HSK Genel Sekreteri Ahmet Uğuz, HSK üyeleri, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Fatih Dönmez, diğer adliyelerin başsavcıları ve adalet komisyonu başkanları katıldı.