Dünya Haber — Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya ve Ukrayna'nın, "askeri üstünlük sağlamak için muazzam bir saldırı içerisinde" olduğunu belirterek, "Bu Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliğini ciddi şekilde etkiliyor. Özellikle Türk bayraklı, Türk sahipli, Türk personelli gemilerin de bundan etkilendiğini görüyoruz." dedi.
Fidan, Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban ile Dışişleri Bakanlığındaki görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.
Hakan Fidan, Macar mevkidaşıyla gerçekleştirdikleri verimli toplantının stratejik ortaklığın güçlendirilmesi bakımından önemli olduğunu vurgulayarak, ikili ilişkilerin bütün veçhelerini ele aldıklarını aktardı.
Gelecek yıl Macaristan'da düzenlenecek Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Toplantısı'nın hazırlıklarını gözden geçirdiklerini dile getiren Fidan, 2025'te 5 milyar doları aşan ikili ticaret hacmini 10 milyar dolar seviyesine yükseltmeyi hedeflediklerini belirtti.
Fidan, iki ülkenin ticaret bakanlarının da video konferans yoluyla görüştüğü bilgisini paylaşarak, savunma sanayisi alanındaki işbirliğini daha ileri taşımak için çalıştıkları Macaristan ile ortak üretim ve teknoloji geliştirme projelerinde birtakım mesafeler katettiklerini söyledi.
Bakan Fidan, savunma inovasyonu alanında oluşturulan çalışma grubunun bu alanda somut çalışmalar yürüttüğüne işaret ederek, "Bu vesileyle müttefikimiz Macaristan'daki NATO İleri Kara Kuvvetlerine katkı sağlamayı sürdüreceğimizi ayrıca huzurlarınızda ifade etmek istiyorum." dedi.
Enerji, ulaştırma ve bağlantısallık konularına özel önem atfettiklerinin altını çizen Fidan, Türkiye'nin Macaristan'ı bu konuda önemli bir ortak olarak gördüğünü kaydetti.
Fidan, doğal gaz ve yenilenebilir enerji alanlarında yeni işbirliği projeleri üzerinde çalıştıklarını belirterek, iki ülkenin enerji bakanlarının bu konuyu çok detaylı bir biçimde görüştüğünü dile getirdi.
"Müteahhitlik firmalarımız Macaristan'daki büyük ölçekli yabancı yatırımlarda roller üstleniyor. Yeni hükümet döneminde de bu türden rollerin devam etmesi konusunda da bir genel fikir birliği oluştu." ifadelerini kullanan Fidan, Türk ürünlerinin Avrupa'ya taşınması konusunda Macaristan'ın kritik bir rota teşkil ettiğini vurguladı.
Hakan Fidan, tarafların bilim, teknoloji, eğitim, kültür ve turizm alanlarındaki ortak faaliyetlerini "ilişkilerin geleceği için yapılan uzun vadeli bir yatırım" olarak tanımladı.
TDT ve AB bünyesinde ilişkiler
"Macaristan'ın Türk dünyasıyla sahip olduğu tarihi ve kültürel bağlar da bizim için son derece önemlidir." ifadesini kullanan Dışişleri Bakanı Fidan, Macaristan'ın gözlemci üye olduğu Türk Devletleri Teşkilatındaki (TDT) mevcudiyetini kıymetli bulduklarını ve işbirliğini daha da güçlendirmek istediklerini söyledi.
Fidan, Macar mevkidaşıyla Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri ile güncel bölgesel ve uluslararası meseleleri de ele aldıklarını aktararak, "Türkiye ve AB ilişkileri iki taraf için de kritik bir önem taşımakta." diye konuştu.
Genişleme sürecinin adil ve kapsayıcı olması gerektiğini her fırsatta gündeme getirdiklerine dikkati çeken Fidan, "'Türkiye'nin üyelik süreci, AB üyesi ülkelerin iç siyasi tartışmalarına kurban edilmemelidir.' diye defaatle vurguluyoruz. Bu bağlamda Macaristan'ın liyakat temelli yaklaşımını ve Türkiye'ye verdiği geleneksel desteği de açıkçası kıymetli buluyoruz." ifadelerini kullandı.
Fidan, Avrupa güvenliğinin Türkiye'nin güvenliği, imkanları ve kabiliyetlerinden bağımsız düşünülemeyeceğini vurgulayarak, bu gerçekliğin ortak güvenlik politikalarına daha güçlü şekilde yansıtılması gerektiğini yineledi.
Bakan Fidan, "Güvenlik politikalarında kalıcı yapılaşmalara gitmeden önce bu tartışmaların çok nitelikli yapılması gerekiyor. Aksi takdirde çok geç olabilir." dedi.
Karadeniz’deki güvenlik tehditleri
Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz'de de etkisini göstermesi konusunda her iki tarafa da uyarı ve değerlendirmelerde bulunduklarını aktaran Fidan, çözüm önerileri de sunduklarını belirtti.
Fidan, "Şu anda kışa girmeden hemen önce her iki taraf da birbirlerine belli bir askeri üstünlük sağlamak için muazzam bir saldırı içerisindeler. Bu Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliğini ciddi şekilde etkiliyor. Özellikle Türk bayraklı, Türk sahipli, Türk personelli gemilerin de bundan etkilendiğini görüyoruz. Diğer tabii ülkelerin gemileriyle beraber, vatandaşlarıyla beraber. Bunun durması için elimizden geleni yapıyoruz." diye konuştu.
Özellikle gemilerin taşıdığı tahılın uluslararası piyasalara ulaşamamasından dolayı başta Afrika olmak üzere birçok ülkede gıda güvenliğiyle ilgili sorun oluştuğuna işaret eden Fidan, bunun önlenmesi gerektiğinin altını çizdi.
Fidan, Macar mevkidaşı Orban'la yaptığı toplantının ilişkilerin kurumsal yapısını tahkim ederek işbirliğine yeni bir ivme kazandıracağına yönelik inancını ifade etti.
"İsrail’in Gazze Barış Planı’nın uygulanmasıyla çok fazla alakası yok"
Türkiye'nin, Gazze'de devam eden soykırımın durması ve kalıcı barış için var gücüyle çalıştığını belirten Fidan, şöyle devam etti:
"Bölgedeki ortaklarımız, uluslararası ortaklarımız bu konuda elinden geleni yapmakta. Hem ikili hem çok taraflı hem bölgesel hem küresel ne kadar diplomasi aracı varsa bunu kullanıyoruz. Cumhurbaşkanımız (Recep Tayyip Erdoğan) da yaptığı bütün görüşmelerde bu konuyu bir numaralı gündem maddesi olarak ayakta tutmakta."
Fidan, Gazze'deki insanlık dramının sona erdirilmesi için insani yardımların mümkün olan en yüksek miktarda ulaştırılması, Filistin Ulusal Komitesi'nin içeri girip yönetimi devralması ve Uluslararası İstikrar Gücü'nün Gazze'ye yerleşmesi gibi atılması gereken adımlar olduğuna dikkati çekti.
"İsrail'in, Gazze Barış Planı'nın uygulanmasıyla çok fazla alakası yok." diyen Fidan, yeni bir uluslararası baskının, Gazze'de devam eden dramın sona erdirilmesi için fevkalade önemli olduğuna işaret etti.
Fidan, Körfez'de ortaya çıkan savaşın, Gazze'ye yönelik yürütülen çalışmaları bir noktada, özellikle bölgedeki muhataplar nezdinde inkıtaya uğratmış gibi gözükse de Türkiye'nin çok yönlü dış politika çabası gereği buradan herhangi bir sapma olmadığını belirtti.
"Kararlı, yapıcı, sonuç alıcı çalışmalara devam edeceğiz"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki hitabında yaptığı küresel çağrıyı hatırlatan Fidan, şöyle devam etti:
"Bizim bundan sonra atacağımız adımları, bölgesel dinamikleri de hesaba katarak daha geniş bir perspektiften ele almamız gerekiyor. Çünkü sorun çok katmanlı bir sorun. Burada İsrail'in bölgesel yayılmacılığı, buna iten bir tarihsel arka plan var ve İsrail'in kendi iç politika denklemi var. Yakında seçimler olacak, 'Buradan büyük bir değişim bekliyor musunuz?' diye bana sorduğunuz zaman ben dış politikasında çok fazla bir değişme olacağını açıkçası düşünmüyorum ama belli zeminler daha rahat konuşulabilir, daha rahat tartışılabilir."
İsrail'deki seçimler nedeniyle belli konuların beklemeye alındığını söyleyen Fidan, "Ama bu bizim çalışmalarımızı hiçbir zaman için durdurmuyor. Gazze'de devam eden dram, Batı Şeria'da başlayan toprak çalma eyleminin hızlandırılması meselesi ve Kudüs'te Mescid-i Aksa'ya yönelik planlanan sinsi operasyonların önlenmesi için her türlü çabayı, her türlü platformda gösteriyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
Fidan, Gazze'deki durumun "bölgedeki ve küredeki bütün fay hatlarını tetikleyen bir sıkıntı" olduğunu ifade ederek, "Bunun kalıcı olarak çözümüne yönelik de Türkiye'nin geliştirdiği, son derece yapıcı, İsrail'i, Filistin'i, bölge ülkelerini, herkesi içine katan, herkese güvenlik, istikrar ve mutlu bir gelecek sağlayacak olan bir vizyon, bir barış planı bizim zihnimizde var. Bunu taraflarla da konuşuyoruz ama tarafların bu noktaya gelmesi için başta İsrail olmak üzere yoğun bir diplomatik çabaya ihtiyaç var. Kararlı, yapıcı, sonuç alıcı çalışmalara devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.
(Bitti)
