Dünyada 2025 böyle geçti: Ekim-kasım-aralık

Ankara En Son dakika Haber - foto muhabiri Ali Jadallah, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Dubai kentinde düzenlenen uluslararası fotoğraf yarışmasında Gazze'de çektiği fotoğraflardan oluşan seri ile birincilik aldı.

- Filipinler'e Pasifik Okyanusu'ndan gelen Kalmaegi Tayfunu nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 232'ye yükseldi.

- Irak'ta düzenlenen genel seçimlerde Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani’in lideri olduğu İmar ve Kalkınma Koalisyonu birinci oldu. Genel seçimlere katılım oranı yüzde 56 olarak açıklandı.

12 KASIM

- Çin, 10 yıllık aranın ardından Libya’nın başkenti Trablus’ta Büyükelçilik faaliyetlerine yeniden başladı.

13 KASIM

- ABD Başkanı Donald Trump'ın, Kongre'de kabul edilen federal hükümetin yeniden açılmasına yönelik geçici bütçe tasarısını imzalamasıyla ülke tarihinin en uzun süreli kapanması sona erdi. Kapanma, 43 gün sürdü.

- Suriye Arap Cumhuriyeti bayrağı, İngiltere'nin başkenti Londra'da bulunan Suriye Büyükelçiliği binasında göndere çekildi. Büyükelçilik binası, 2013'ten beri kapalıydı.

16 KASIM

- Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin Lualaba eyaletine bağlı Kolwezi kentindeki maden sahasında meydana gelen göçükte 70 işçi hayatını kaybetti.

17 KASIM

- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Gazze'de Barış Kurulunun kurulması ve Uluslararası İstikrar Gücü'nün görev yapmasını öngören ABD tasarısını kabul etti.

- Bangladeş'te Uluslararası Suçlar Mahkemesi (ICT), Temmuz 2024'teki protestolarda can kayıplarından bizzat sorumlu olduğu gerekçesiyle eski Başbakan Şeyh Hasina Vecid'i insanlığa karşı işlediği suçlardan dolayı idam cezasına çarptırdı.

19 KASIM

- İngiltere merkezli Cambridge Sözlüğü, bir kişinin gerçekte tanımadığı ünlü biriyle kurduğunu hissettiği tek taraflı ilişkiyi ifade eden parasocial (parasosyal)ı bu yılın kelimesi olarak açıkladı.

21 KASIM

- Meksikalı sanatçı Frida Kahlo'nun otoportresi, 54,7 milyon dolara satılarak müzayedede en yüksek fiyata alıcı bulan kadın sanatçı eseri olarak kayda geçti.

- ABD'de evin çatısında el değmemiş halde bulunan 1939 yılına ait orijinal Superman çizgi romanı, açık artırmada 9,12 milyon dolara satıldı.

24 KASIM

- Sudan'da Ordu ile çatışan Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) lideri Muhammed Hamdan Dagalu, 3 ay süreyle düşmanlıkların durdurulmasını içeren ateşkes ilan etti.

27 KASIM

- Birleşmiş Milletler (BM), Endonezya'nın başkenti Cakarta'nın 42 milyon nüfusuyla Tokyo’yu geride bırakarak dünyanın en kalabalık kenti ünvanını aldığını bildirdi.

28 KASIM

- Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Daimi Konseyi, Özbekistan'ın Andican şehrini 2026 Türk Dünyası Kültür Başkenti ilan etti.

29 KASIM

- Tayland'ın güney kesimlerinde şiddetli yağışların yol açtığı sellerde hayatını kaybedenlerin sayısının 162'ye çıktığı bildirildi.

1 ARALIK

- dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2024'te vaka sayılarındaki düşüşe rağmen yaklaşık 1,3 milyon kişinin AIDS hastalığına yakalandığını, dünya genelinde tahminen 40,8 milyon kişinin AIDS ile yaşadığını açıkladı.

3 ARALIK

- Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nin Tai Po ilçesinde 8 apartmanın bulunduğu sitede çıkan yangında hayatını kaybedenlerin sayısının 159'a yükseldiği bildirildi.

- Almanya’da Berlin Teknik Üniversitesinin (TU Berlin) rektörlüğüne Prof. Dr. Fatma Deniz’in seçildiği bildirildi.

- ABD'de kız çocuklarına yönelik fuhuş ağı oluşturmak suçlamasıyla yargılanırken ölü bulunan Jeffrey Epstein'e yönelik tartışmalar devam ederken Temsilciler Meclisi Denetim Komitesindeki Demokratlar, Epstein'e ait olduğu belirtilen adaya ilişkin görselleri ve videoları ilk kez paylaştı.

4 ARALIK

- Asya kıtasında şiddetli yağmurların yol açtığı sel ve heyelanlar nedeniyle Endonezya, Sri Lanka, Tayland ve Malezya'da hayatını kaybedenlerin sayısı 1500'ü geçti.

- Avrupa Yayın Birliği (EBU) Genel Kurulunda İsrail'in, oylamaktan kaçınılıp 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılımına izin verilmesinin ardından birçok ülke, organizasyona iştirak etmeyeceğini duyurarak boykot kararı aldı.

5 ARALIK

- Beyaz Saray'ın web sitesinde ABD Başkanı Donald Trump imzasıyla yayımlanan 29 sayfalık ulusal güvenlik stratejisi belgesinde dünya düzenini ABD'nin ayakta tuttuğu dönemin geride kaldığı ve şahin olmadan güçlü, güvercin olmadan ölçülü dış politikanın izleneceği bildirildi.

- Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin, Yeni Delhi'de gerçekleştirdiği görüşmenin ardından 70 madde7i içeren ortak bildiri kabul edildi. İki ülke arasında imzalanan ekonomik işbirliği mutabakatına göre yıllık ticaret hacminin 2030 yılına kadar 100 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.

- Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, BM Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansının (UNRWA) görev süresini 3 yıl daha uzattı.

6 ARALIK

- Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Suriye’nin 4 yıl içinde seçime gideceğini açıkladı.

- Kanada, Suriye'yi Teröre Destek Veren Yabancı Devletler listesinden çıkardığını duyurdu.

- ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, 1946 sonrasında ABD'nin müdahil olduğu her durumda yaklaşık 93 darbe veya rejim değişikliğinin yaşandığını söyledi.

8 ARALIK

- Suriye'nin güneyindeki Dera ilinde Mart 2011'de başlayan halk hareketinin, muhaliflerin Şam'ın kontrolünü ele geçirmesiyle zafere ulaşıp Baas Partisinin 61 yıllık iktidarını devirmesinin üzerinden 1 yıl geçti.

9 ARALIK

- ABD Başkanı Donald Trump, Amerikalı çiftçilere 12 milyar dolarlık ekonomik destek sağlayacaklarını duyurdu.

10 ARALIK

- İsveç'in başkenti Stockholm'de 2025 fizik, tıp, kimya, Ekonomi ve edebiyat dallarındaki Nobel Ödülleri, 16. Carl Gustaf tarafından Stockholm Konser Evi'nde (Konsert Huset) düzenlenen törende sahiplerine takdim edildi.

11 ARALIK

- Danimarka İstihbarat Servisi (DDIS), ABD'yi ilk kez potansiyel güvenlik tehdidi olarak nitelendirdi.

- Nijerya'da hayvandan insana geçen Lassa ateşi hastalığı nedeniyle bu yıl hayatını kaybedenlerin sayısının 185'e yükseldiği bildirildi.

- Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin (KDC) doğusundaki Güney-Kivu eyaletinde 23 Mart Hareketi (M23) adlı isyancı grubun aralık ayı başından bu yana sürdürdüğü saldırılar sonucu 400’den fazla sivilin yaşamını yitirdiği bildirildi.

12 ARALIK

- ABD'deki Donald Trump yönetimi, Japonya, İsrail, Avustralya, Singapur ve Güney Kore'nin katılımıyla oluşturulan ve kritik mineraller, enerji ve yapay zeka altyapısı gibi alanları kapsayan silikon tedarik zinciri oluşturulmasına yönelik Pax Silica işbirliği girişimini duyurdu.

- BM Genel Kurulu, İsrail'in Gazze'ye insani yardımların ulaştırılmasına tam izin vermesini, BM operasyonlarını engellemeyi bırakmasını ve uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini talep eden karar tasarısını onayladı.

14 ARALIK

- Avustralya'nın New South Wales (NSW) eyaletine bağlı Sydney kentindeki plajda düzenlenen silahlı saldırıda 15 kişi hayatını kaybetti, ikisi polis ve biri çocuk 38 kişi yaralandı. Avustralya basını, saldırıya cesurca müdahale ederek saşdırganlardan birinin elinden silahını alan kişinin Ahmed el Ahmed olduğunu duyurdu. Avustralya polisi, saldırganların baba-oğul olduğunu açıkladı.

15 ARALIK

- Çekya Cumhurbaşkanı Petr Pavel, yeni Başbakan Andrej Babis liderliğindeki 3 partiden oluşan yeni koalisyon hükümetini atadı.

16 ARALIK

- ABD Başkanı Donald Trump, 2021 Kongre baskınına ilişkin konuşmasını bağlamından kopararak belgeselinde kullandığı ve eyalet yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle İngiliz kamu yayıncısı BBC'ye karşı 10 milyar dolarlık tazminat davası açtı.

- Endonezya'nın Sumatra Adası'nda şiddetli yağışların neden olduğu sel ve toprak kaymalarında hayatını kaybedenlerin sayısı 1030'a çıktı.

17 ARALIK

- İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülke tarihinin en büyüğü olarak nitelendirdiği Mısır ile varılan 35 milyar dolar değerindeki doğal gaz anlaşmasının onaylandığını duyurdu.

18 ARALIK

- ABD Başkanı Donald Trump, Suriye yaptırımlarının kaldırılmasını da kapsayan 901 milyar dolarlık 2026 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nı (NDAA) imzaladı. Yasa kapsamında Sezar Yasası yaptırımları resmen kaldırılmış oldu.

19 ARALIK

- İspanya Ekolojik Geçiş Bakanlığının verilerine göre, 2025'te son 30 yılın en büyük orman yangınlarının yaşandığı ülkede 350 bin hektardan fazla alan hasar gördü.

20 ARALIK

- Birinci Orta Asya-Japonya Zirvesi, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin ev sahipliğinde Tokyo’da düzenlendi. C5+1 Zirvesi'ne Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan liderleri katıldı. Zirvenin sonunda Japonya ve Orta Asya ülkelerinin liderleri, işbirliğini güçlendirmek amacıyla Tokyo Deklarasyonunu kabul etti.

22 ARALIK

- Tayland ile Kamboçya arasında süren sınır gerilimini sona erdirmeyi amaçlayan Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) toplantısının ardından taraflar, ateşkes konusunda anlaşmaya varamadı.

- İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis, Batı Kudüs'te üçlü zirve düzenledi. Üç lider, konuşmalarında savunma ve diğer alanlarda işbirliğini artırma vurgusu yaptı.

23 ARALIK

- ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), güvenlik endişeleri nedeniyle yabancı üretim insansız hava araçlarının ülkede satılmasını yasakladı.

24 ARALIK

- Libya Ulusal Birlik Hükümeti, Ankara'da düşen uçakta Libya Genelkurmay Başkanı Muhammed el-Haddad ve beraberindeki heyetin hayatını kaybetmesi nedeniyle 3 gün milli yas ilan etti.

- Cezayir Meclisinin, Fransa'nın 1830-1962 yıllarındaki sömürge döneminin suç sayılmasına ilişkin yasa tasarısını oy birliğiyle kabul ettiği bildirildi.