İLKE Vakfından İstanbul'un ilçelerinin sosyoekonomik görünümüne ilişkin rapor

İlim Kültür Eğitim Vakfınca (İLKE) hazırlanan İstanbul'un 39 ilçesinin sosyoekonomik görünümüne dair rapor yayımlandı.

Raporda, ilçeler arasındaki farklılıklar demografi, ekonomi, sağlık, eğitim, çevre, ulaşım ve sosyal hayat gibi temel göstergeler üzerinden ele alınarak, kentin Güncel sosyoekonomik yapısı analiz edildi.

İLKE Araştırmacısı Enes Koru tarafından hazırlanan ve İstanbul'un mevcut kentleşme dinamiklerini, göç hareketlerini ve mekansal dönüşüm süreçlerini ele alan raporda, bu değişimlerin ilçeler üzerindeki etkileri incelendi.

Raporla, karar alıcılara, akademisyenlere ve yerel yönetimlere şehrin geleceğine dair yol haritası sunulması hedefleniyor.

- Şehirde tek başına yaşama eğilimi yaygınlaşıyor

Raporda, demografik değişimler ve nüfus hareketliliğiyle ilgili şu bulgular öne çıktı:

"İstanbul'un merkezi ilçelerinde nüfus azalırken, çeper ilçelerde hızlı bir artış yaşanıyor. Fatih'te nüfus yüzde 16 azaldı. Beşiktaş, Beyoğlu ve Kadıköy gibi merkez ilçelerde de benzer düşüş gözlendi. Beylikdüzü'nde nüfus yüzde 67 artarken, Esenyurt, Arnavutköy ve Başakşehir gibi ilçelerde de yoğun artış yaşandı. İstanbul'un 90 mahallesinde kilometrekare başına düşen nüfus yoğunluğu 50 bin kişinin üzerinde."

Rapora göre, son on yılda Sancaktepe, Esenyurt, Arnavutköy ve Beylikdüzü'nde hane halkı sayısının yüzde 75'in üzerinde artış gösterdiği ortaya çıktı.

Öte yandan rapor, şehirde tek başına yaşama eğiliminin giderek yaygınlaştığını ortaya koydu. Adalar, Beşiktaş ve Şişli'de her dört haneden birinde, Kadıköy, Şile ve Fatih'te her beş haneden birinde tek kişi yaşıyor.

Rapora göre, İstanbul'da güney ve merkez ilçelerden kuzey ve çeper ilçelere doğru sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi belirgin şekilde düşüyor. Şişli, Fatih ve Kadıköy kentin ticaret ve finans merkezleri olarak öne çıkıyor. Çevre ve çeper ilçelerin ekonomik dinamizmi çok düşükken, sanayi istihdamında Esenyurt ve Tuzla öne çıkıyor. Sarıyer'de ortalama kira 60 bin lirayken, Esenyurt'ta 16 bin lira.

- Dört ilçede yükseköğretim mezunu oranında yüzde 150 artış

Raporda, Kadıköy'de üniversite mezunu oranı yüzde 56 iken, Sultangazi ve Arnavutköy'de bu oranın yüzde 15 seviyesinde olduğu görüldü.

Son 10 yılda Sultangazi, Sultanbeyli, Arnavutköy ve Esenler'de yükseköğretim mezunu oranının yaklaşık yüzde 150 arttığı belirlendi.

Rapora göre, devlet ilkokullarında bir sınıftaki ortalama öğrenci sayısı Beşiktaş'ta 22 iken, Esenyurt'ta 35. Kadıköy'de her 17 ilkokul öğrencisine bir öğretmen düşerken, Sultangazi'de bu sayı 43 olarak belirlendi.

İstanbul'un özel hastanelere başvuru oranının en yüksek il olduğu vurgulanan raporda, bin kişi başına düşen aile hekimi sayısının en düşük olduğu ilçelerin, son on yılda hızlı nüfus artışı yaşayan Başakşehir, Esenyurt, Beylikdüzü, Sancaktepe ve Çekmeköy olduğu kaydedildi.

Raporda, İstanbul'un en kalabalık ilçesi Esenyurt'ta raylı sistemin bulunmadığı belirtildi.

En yoğun kullanılan raylı sistem istasyonlarının Yenikapı, Şişli ve Üsküdar olarak öne çıktığı raporda, Beşiktaş, Kadıköy ve Şişli'nin en fazla taksi durağına sahip ilçeler olduğu aktarıldı.

Raporda, mevcut açık ve yeşil alanlara erişimde ciddi bölgesel eşitsizlikler bulunduğu, Esenyurt, Bağcılar, Bahçelievler ve Sultangazi'nin erişimin en düşük olduğu ilçeler olarak öne çıktığı vurgulandı.