UAD'nin UNRWA'nın yasaklanmasına ilişkin duruşmalarında, "İsrail'in uluslararası hukuku ihlal ettiği" vurgusu

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD), İsrail'in Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşlarına yönelik kısıtlamalarının hukuki sonuçlarını değerlendiren danışma görüşü duruşmalarında Filistin adına sunum yapan avukatlar, İsrail'in BM çalışanlarına yönelik saldırılarının ve yardım çalışmalarını engellemesinin "uluslararası hukuka aykırı olduğunu" bildirdi.

İsrail'in, BM Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansını (UNRWA) yasaklamasına ilişkin duruşmalar, Hollanda'nın idari başkenti Lahey'deki Barış Sarayı'nda 5 gün boyunca sürecek.

İlk gün BM, Filistin, Mısır ve Malezya'nın sunum yapacağı duruşmalarda; Türkiye dahil 39 devlet ve 4 uluslararası kuruluş, İsrail'in BM kuruluşlarına yönelik kısıtlamalarına ilişkin kanaatlerini sunacak.

Filistin adına sunuma devam eden İrlandalı avukat Blinne Ni Ghralaigh, İsrail'in ihlal ettiği yükümlülüklerin büyük ve sürekli olduğuna işaret ederek, şu ifadeleri kullandı:

"BM bile çalışanlarını İsrail'den koruyamaz hale geldi çünkü artık hiç kimse ve hiçbir yer güvenli değil. Son 18 ay BM'nin en ölümcül zamanları oldu, 295'i BM çalışanı olmak üzere 418'den fazla yardım görevlisi öldürüldü."

Gazze'nin Filistinliler ve onlara yardıma gelenler için toplu mezara dönüştüğünün belirtildiğini aktaran Ni Ghralaigh, "Birçok insani yardım temsilcisinin dediği gibi; Gazze'de hayatları kurtarmamız kasıtlı olarak engelleniyor ve bu yüzden siviller ölüyor. Burada yaşananlar ahlaka, insanlığa ve yasalara aykırıdır." diye konuştu.

- "İsrail, 57 gündür Gazze'ye hiçbir şeyin girmesine izin vermiyor"

Güney Afrika'nın İsrail'e karşı açtığı soykırım davasının avukatlarından Ni Ghralaigh, "İsrail, 57 gündür Gazze'ye yakıt, ilaç, gıda, su ve hiçbir şeyin girmesine izin vermiyor. (Gazze'de) 15 bin 600'den fazla çocuk vahşice öldürüldü. Gazze'de on binlerce çocuk da yaralandı ya da kayboldu ve hayatta kalanların çoğu o kadar travma geçirdi ki ölmek istediklerini açıkça ifade ediyorlar." değerlendirmesinde bulundu.

Gazze'de herkes gibi çocukların da İsrail'in engellemeye devam ettiği acil yardıma muhtaç durumda olduğunu vurgulayan Ni Ghralaigh, "İsrail'in eylemleri sadece katilce ve insanlık dışı değil aynı zamanda soykırım niteliğindedir. BM Soruşturma Komisyonu ve diğerleri de bu sonuca vardı." şeklinde konuştu.

Ni Ghralaigh, "(İsrail’in) Filistin halkının temel haklarına yönelik ihlalleri, BM’ye, BM yetkililerinin mülklerine ve binalarına yönelik saldırıları, örgütün çalışmalarını kasıtlı engellemesi ve BM'nin bir yan organının tamamını yok etme girişimi, örgüt tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir durum." ifadelerini kullandı.

- "İsrail, Gazze'deki Filistin halkını ortadan kaldırmaya çalışıyor"

Queen's Üniversitesinde Uluslararası Hukuk Profesörü Ardi Imseis de UNRWA'nın herhangi bir insani yardım kuruluşu olmadığını vurgulayarak, "UNRWA, BM'nin 1947'den bu yana Filistinli mültecilerin durumu başta olmak üzere Filistin meselesinde oynadığı eşsiz rolle organik bağa sahiptir." diye konuştu.

Konuşmasında, İsrail'in kısa vadede Filistin halkını ortadan kaldırmanın peşinde olduğunun altını çizen Imseis, "İsrail, Gazze'deki Filistin halkını ve nihayetinde işgal altındaki Filistin topraklarının geri kalanını ortadan kaldırmaya çalışmaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Imseis, "Nüfusun neredeyse yüzde 80'inin 1948 olaylarıyla bağlantılı olarak kayıtlı mülteci olduğu Gazze'de, nüfusun neredeyse tamamını oluşturan yaklaşık 1,9 milyon kişi, İsrail'in ayrım gözetmeyen bombardımanı ve aç bırakma kampanyası yoluyla defalarca zorla nakledildi ve İsrail bu eylemlerini gizlemedi." dedi.

Öte yandan, İsrail'in, Filistinlilerin Gazze'yi gönüllü olarak terk edeceğine dair küstahça önerilerde bulunduğuna dikkati çekerek, "İsrail, sadece dünyanın zekasına hakaret etmekle kalmıyor, aynı zamanda dünyanın zekasının olmadığını varsayıyor." dedi.

- "UNRWA'nın ortadan kaldırılması, İsrail'in korkunç planlarının başarısı için elzem"

Uluslararası Hukuk Profesörü Ardi Imseis, İsrail'in UNRWA'ya yönelik saldırılarına dikkati çekerek, ajansın tesislerini ve mülklerini koruma yükümlülüklerini defalarca ihlal ettiğinin altını çizdi.

Imseis, şu şekilde devam etti:

"UNRWA'nın ortadan kaldırılması, İsrail'in korkunç planlarının başarısı için elzemdir. UNRWA'nın başka hiçbir kuruluşun operasyonel olarak yapamayacağı şekilde Filistin halkına acil yardım, istikrar ve dayanıklılık sağlama kabiliyetlerinin kapsamı göz önüne alındığında, İsrail'in ajansı ortadan kaldırmakta neden ısrar ettiği acı şekilde ortadadır."

- İsrail'in BM kuruluşlarına yönelik kısıtlamaları UAD'de

İsrail Meclisi'nin 28 Ekim 2024'te UNRWA'nın faaliyetlerini kısıtlayan yasaları kabul etmesi ve 31 Ocak 2025'te Doğu Kudüs'teki UNRWA operasyonlarını sonlandırmasına ilişkin UAD danışma görüşü duruşmalarında; 39 ülkenin yanı sıra Arap Ligi, İslam İşbirliği Teşkilatı, Afrika Birliği ve BM de sunum yapacak.

Türkiye görüşünü 30 Nisan'da sunacak, duruşmaların tamamı ise 2 Mayıs'ta sona erecek.

Danışma görüşüne ilişkin yazılı beyanda bulunan İsrail, sözlü duruşmalarda yer almayacak.

Süreç, sözlü sunumların ardından Divan yargıçlarının danışma görüşünü hazırlamak için müzakereye başlamasıyla devam edecek.

UAD, danışma görüşlerini genellikle 4 veya 6 aylık bir süre içerisinde açıklıyor.