UCM Başsavcısı Han, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde herkesin hukuka uyması gerektiğini belirtti

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Kerim Han, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) yaşanan çatışmalardan endişe duyduklarını belirterek KDC'de herkesin hukuka uyması gerektiği mesajını verdi.

KDC'nin doğusunda yaşanan çatışmaların ardından ülkeyi ziyaret eden Han, başkent Kinşasa'da temaslarda bulundu.

Ziyarete dair UCM'den yapılan açıklamada, Savcılık ofisinin, KDC'deki soruşturmalarına devam ettiği ve ülkenin doğusundaki suçlara ilişkin soruşturmanın ilerlemesi için yerel makamlar ve ulusal ortaklarla işbirliğinin gerekli olduğu vurgulandı.

Ziyaretin başında basına değerlendirmelerde bulunan Han, "Dünyanın geri kalanı gibi KDC'deki son gelişmelerden son derece endişeliyiz. Özellikle doğudaki durumun çok ciddi olduğunu biliyoruz. Yüzlerce kişinin öldüğü, binlerce kişinin yaralandığı bildiriliyor." dedi.

Han, "Herhangi bir silahlı grup, silahlı kuvvetler veya ordular kontrolsüz hareket edemez. Uluslararası insancıl hukuka uymaları gerekiyor. Şu anda çok açık söylüyorum, hukukun etkili olduğu görülmelidir. Herkes Roma Statüsü'ne uymalıdır." ifadelerini kullandı.

UCM Başsavcısı, "Kimse sivillere saldıramaz, insanlara zarar veremez, öldüremez. Bu, Kongo Demokratik Cumhuriyeti halkının da ısrar ettiği üzere uluslararası ceza hukukunun eşit şekilde uygulanıp uygulanmayacağını göreceğimiz bir andır." diye konuştu.

Han, ülkedeki temasları kapsamında Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi ve KDC'deki Birleşmiş Milletler İstikrar Misyonunun (MONUSCO) başında bulunan ve BM Genel Sekreteri Özel Temsilcisi olan Bintou Keita ile görüştü.

Han, ayrıca KDC'deki çatışmaların mağdurlarıyla da bir araya geldi.

- UCM'nin KDC Soruşturması

UCM Savcılık Ofisi, KDC'nin talebi üzerine ülkede işlenen suçlara ilişkin ilk soruşturmasını Haziran 2004'te başlattı.

Bu Soruşturma neticesinde açılan davalarda üç mahkumiyet kararı verilirken Mahkeme, ayrıca iki kişi hakkında arama kararı çıkardı.

KDC, Mayıs 2023'te özellikle Kuzey-Kivu'da işlenen suçlara ilişkin UCM'ye ikinci kez başvurdu.

UCM Başsavcısı Kerim Han, 14 Ekim 2024'te, Savcılık Ofisinin KDC'deki soruşturma çalışmalarını yenileme kararı aldığını, önceliğin Kuzey-Kivu'da Ocak 2022'den bu yana işlenen suçlara verileceğini duyurdu.

Soruşturmanın KDC'deki savaş suçları ve insanlığa karşı suçlara odaklandığı bildirilirken bu suçlar arasında çocuk savaşçı kullanılması, cinayet, sivillere saldırı, tecavüz, cinsel kölelik, yağma, sivilleri yerinden etme, mülkiyetin tahribi, işkence ve zulüm yer alıyor.

- KDC'deki çatışmalar

KDC'nin doğusundaki çatışmalar nedeniyle yılbaşından bu yana 500 binden fazla kişi yerinden oldu.

BM, Goma şehrinin kontrolü için çıkan çatışmalarda hayatını kaybedenlerin sayısının 3 bine yaklaştığını bildirdi.

Bölgedeki birçok köy ve kasabayı kontrolüne alan M23, ocak sonunda Kuzey-Kivu eyaletinin başkenti Goma'yı ele geçirmişti.

BM ve KDC'nin, M23'e destek vermekle suçladığı Ruanda ise iddiaları reddediyor.

KDC'nin doğusunda güvenliği sağlamak amacıyla bölge ülkeleri tarafından 23 Mart 2009'da imzalanan barış anlaşmasının bozulmasıyla "23 Mart Hareketi" adı altında ortaya çıkan grup, "M23" şeklinde anılmaya başlanmıştı.

M23, büyük ölçüde Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame'nin de kabilesi olan Tutsilerden oluşuyor.